Բազմոցին նստած Վարուժը ոտքերը երկարացնելով` ձգեց ներք-, Լաուրան ամուր գրկեց նրան եւ կտրելով բազմոցից՝ իրենից 20 կգ-ով ծանր տղամարդուն, զգույշ նստեցրեց հաշմանդամի սայլակին:
Վարուժը 80 կգ է, իսկ Լաուրան 60կգ:
50-ամյա Վարուժան Բաբայանը հաշմանդամ է եւ մոտ 20 տարի ապրում է Լաուրայի ու Մարթայի հետ նույն հարկի տակ՝ սովետմիությունում հայտնի Կիեւյանում գտնվող ՊՏՈՒ-ի թիվ 10 ուսումնարանի շենքում:
Վարուժը հաշմանդամ է դարձել 14 տարեկանում: «Սկզբից խոսակցությունս դանդաղեց, հետո սկսեցի հարբածի պես ճոճվել, - հազիվ լսելի ձայնով, մագնիտոֆոնի ծամված ժապավենի պես բառերն արտաբերեց Վարուժանը, - սկզբից մի հոգու հետ էի քայլում, հետո` էրկու, հետո էլ նստեցի ու նստեցի»:
Մարթան ասում է, որ Վարուժանի գեների մեջ այդ հիվանդությունը եղել է. «ողնուղեղի հետ կապված հիվանդություն է, ախպերն էլ նույն ձեւի հիվանդ էր ու մեռավ»:
Մարթա Ժակեւիչն ու Լաուրա Արթոյանը երկու ընկերուհիներ են, ովքեր հայտնի են դարձել Նուբարաշենի թիվ 11 օժանդակ հատուկ դպրոցի բարքերը բացահայտելով (տես` «Դպրոց ուր փոքրիկ աղջիկներին բռնաբարում էին», «Անկախ» թիվ 17), իրենց ընկերությունը հիշում են դեռ Գյումրիի մանկատանից, որտեղից տեղափոխվել են Շահումյանի մանկատուն, հետո էլ միասին հայտնվել են Նուբարաշենի թիվ 11 օժանդակ հատուկ դպրոցում, որը նախատեսված է մտավոր խնդիրներ ունեցող երեխաների համար:
Մարթան ազգությամբ ուկրաինուհի է, ծնողներ ունեցել է, որոնք նրա ասելով. «երեւի մինչեւ հիմա էլ կան»: Մարթան ասում է, որ իր ականջին խոսակցություններ են հասել, որ իր ծնվելուց անմիջապես հետո՝ բուժքույրերից մեկը ծնողներին ասել է, որ ինքն արատով է ծնվել. «Դրա համար իրանք ինձ թողել են, փոքր վախտս մեկ-մեկ ինձ եկել-տեսել են, բայց էդ շատ շուտ էր, ու իրանց էլ չեմ տեսել», - ասում է Մարթան:
Դպրոցն ավարտելուց հետո՝ 1990թ, պետությունը երկու ընկերուհիներին բնակարան է հատկացնում արդեն հանրակացարան դարձած շենքում: 28 քառակուսի մետր բնակելի մակերեսով փոքրիկ մի բնակարան է` իր խոհանոցով ու սանհանգույցով:
Հենց այստեղ էլ նրանք ծանոթացել են Վարուժի հետ, նա Կիեւյանում էր մեծացել եւ այդ շենքում շատ ծանոթ ընկերներ ուներ: Վարուժը ապահովված ընտանիքից էր. մայրը՝ Լիդա Մովսիսյանը բժշկուհի էր, հայրն էլ սեփական բիզնես ուներ: Ընտանիքում երեք տղա զավակ էին: Վարուժի ծնողներն արդեն մահացել են, մահացել է նաեւ միջնեկ եղբայրը՝ Վիգենը: Իսկ ավագ եղբայրը` Արամը, ապրում է Ֆրանսիայում եւ օգնում է եղբորը:
Մարթան ասում է, որ Վարուժի մայրն իր համար մայր է եղել: «Մեզ ասում էր. ինձ ասեք մամա, - հիշում է Մարթան, - ես իրա նման ծնող չեմ տեսել, էնքան որ նվիրված էր իրա էրեխեքին: Հետո շատ մարդկային էր. կաստուրկով ճաշ կեփեր, կբերեր մեր հանրակացարանի էրեխեքին կուտացներ»:
Ընկերուհիներն ընկերանում են Վարուժի հետ ու դառնում նրա խնամակալը: Երկուսն էլ ամուսնացած չեն: Իրենց անձը նվիրել են Վարուժին: «Թող Վարուժս լավ ըլնի, Մարֆուլս լավ ըլնի, մնացածը հեչ, - Վարուժի շուրջը պտտվելով, կրկնում է Լաուրան, - Աստված հասնողին ա հասնում, օգնողին ա օգնում»:
Մարթան ասում է, որ թեպետ Վարուժը գամված է սայլակին ու դժվար է խոսում, սակայն ամեն ինչից լավ հասկանում է. «Ինքը շատ կարդացած տղա ա, ուղեղն էլ կալկուլյատորի պես աշխատում ա»:
Վարուժը սայլակով շրջում է բակում, շփվում հարեւանների հետ, որոնք նրան տասնյակ տարիներ ի վեր ճանաչում են: Իսկ մտքերը մահվան շուրջ են: «Առավոտից իրիգուն տելեվիզր եմ նայում ու մտածում եմ, երբ պտի սատկեմ», - ծորացնում է Վարուժը:
Աղջիկները հումորով են վերաբերվում Վարուժի սեւեռուն մտքերին. Վարուժը աղջիկներին ասել է, որ Մարթայի ծննդյան օրը՝ սեպտեմբերի 18-ին, կամ էլ մայիսի 1-ին է ուզում մեռնել:
Նուբարաշենի գիշերօթիկ դպրոցում անցկացրած տարիները հետեւում են մնացել, հետեւում են մնացել նաեւ Վարուժին նվիրած 20 տարիները, սակայն ընկերուհիներն ապագայի մասին ծրագրեր դեռ չեն կազմում:
«Քանի Վարուժը կա, մենք ուրիշ բանի մասին մտածել չենք կարող», - ասում է Մարթան
вторник, 13 октября 2009 г.
http://ankakh.com/?p=20257
понедельник, 12 октября 2009 г.
Մի օր դռան թխկոցը , որն գերազանցում էր քսանը, ապշեցրեց ինձ...
Դե իհարկե, դա կարող էին լինել միայն մեր բակի փոքրիկները...
4-ից 11 տարեկան~~, հավատը` ճակատներին, լույսը` աչքերի մեջ, միանգամից
փոխվեց իմ դեմքի արտահայտությունը` տեսնելով այս լուսատուներին...:
Հեյ ինչն է բերել Ձեզ մեր դռները~??
Փոխարենը նրանք շնչակտուր թերթեցին իրենց մեծ դավթարի էջերը` բացելով մի թերթ , որում պատկերված էր մարդու ձեռք, ինձ խնդրեցին~~
նախ կարդալ իրենց կանոնադրությունը, ապա
-Ձեռքդ դի'ր այստեղ, խնդրում եմ...
-Եղի'ր մեր ավագը, դարձի'ր մեր բնապահպանական խմբի անդամ~, մենք ուզում ենք, որ այն դու լինես, դու չես ամաչել երբեք մեզ հետ բակը մաքրելուց:
Ես շփոթված, փոքր ինչ շիկացած ձեռքս մեկնեցի,
-Դե իհարկե''''''', գոչեցի ես , ես միանում եմ Ձեր բնապահպանական խմբին~
Օրեր անց հետևեցին մեր մտերմիկ զրույցները արդեն մաքրազարդած բակի այգում, ընթերցում էինք Դռնոյանի իմաստուն պատմվածքները, հողի քարի արևի ու արևային սննդի ու այդ ամենի հետ ներդաշնակ լինելու մասին, մտածում էինք բնապահպանական բեմադրություններ անել, միասին, բազմած խոտերին, վայելում էինք արևը` մրգերից և բանջարեղեններից պատրաստված կերակրատեսակներում, սովորում էին խարույկ վառել, կրակին անուններ տալ և երկրպագել կրակը:
Իսկ այսօր արդեն Ձեզ ուզում եմ ներկայացնել, իրենց անարատ ձեռքերով պատրաստված առաջին գրքույկը, որն ինձ էլ ապշեցրեց....
Արևը կրկին սկսեց ջերմացնել:
воскресенье, 11 октября 2009 г.
Mer Bake~:)
Մենք բոլորս օպտիմիստների մի հավաքածու
ենք , որոնք միասին համախմբվել և ստեղծել
են բնապահպանական խւմբ: Այն ծնվել է
2009թ մայիսի 7 -ին: Շատերը ասում էին , որ մեզ
մոտ ոչինչ չի ստացվի , սակայն մեծ
համառության և աշխատասիրության շնորհիվ
մենք հասանք մեծ հաջողությունների , որոնցից
մեկը այս սկավառակն է :
Այս խոսքերով ցանկանւմ ենք ասել , որ
ամեն ինչ հնարավոր է , միայն պետք է
շատ աշխատել և հավատալ , որ ամեն ինչ
կստացվի : Եվ հույսով ենք, որ այս սկավառակը
ինչպես նաև բնությունը անտարբեր չեն լինի
ձեր համար, հույսով ենք նաև, որ մարդիկ
կգնահատեն մեր աշխատանքը և չեն ոչնչացնի
շրջակա միջավայրը :
N 1
օրենքներ , որոնք հավաքված են օրենքի գրքում:
ՕՐԻՆԱԿ
1 . Բոլոր ագենտները պետք է չախտոտեն շրջակա միջավայրը:
2 . Խմբի անդամներից ոչ ոք չի կարող տանջել կենդանիներին :
3 . Մասնակիցները պետք է հարգեն միմյանց և չօգտագործեն
վատ իմաստ արտահայտող բառեր :
Մեր խումբը ունի 3 պաշտոն : 1 Դա ավագն է , 2-ը ագենտները
և 3 - ագենտիկները : Ավագը խմբի հրամանատարն է : Ագենտները
և ագենտիկները պետք է հնազանդվեն նրան : Ագենտներ համարվում
են 6-ից բարձր անդամները : Նրանք կարող են մասնակցել ժողովների,
որոշումներ կայացնել : Ագենտիկներ համարվում են 4-6 տարեկան անդամները:
Նրանք չեն կարող մասնակցել ժողովների և չեն կարող
որոշումներ կայացնել :
ԱՄԵՆ ԿԻՐԱԿԻ մենք նշում ենք աղցանների օրը : Բոլորս պատրաստում ենք (մեր հորինած ) աղցաննեը , տանում բակ
և հյուրասիրում խմբի բոլոր անդամներին : Այդ աղցանները
պատրաստված են լինում միայն մրգերից և բանջարեղեններից :
Շաբաթը նույնպես նշանավոր օր է խմբի համար : Ամեն
շաբաթ կայանում են ժողովներ , որոնց ընթացքում որոշվում
են նոր օրենքներ, դատավճիռներ : Ինչպես գիտեք ագենտիկները
չեն կարող մասնակցել, նրանք կարող են միայն լսել և
ժողովի ժամանակ պետք է քարի պես լուռ լինեն :
Այս նկարում պատկերված է թե ինչպես ենք մենք
խոստում տալիս :
N . 2
օրը մենք բեմադրեցինք << Կիկոսի մահը >> : Նույնպես այդ
օրը մենք ունեինք հոբելյառ : Ցավոք ներկայացման նկարները
չեն պահպանվել : Սակայն պահպանվել են << Այրվող տնակի >>
նկարները : Այրվող տնակը դա մեր խարույկի անունն էր,
որին մենք վառեցինք անցյալ շաբաթ : Երբ նոր էինք վառել
նա այն այնքան նման էր փոքրիկ այրվող տնակի, որ
մենք նրան այդպես ել կոչեցինք :
Այս պատկերում մեր խարույկը արդեն մեծ է և այդ պատճառով
այն նման չէ փոքրիկ այրվող տնակի :
N . 3
Մեր հետագա քայլերից մեկը մեր հանդեսն է : Այն նվիրված է
Նոր տարվան : Հանդեսը կկայանա դեկտեմբերի 26 : Հույս ունենք,
որ այն լավ արդյունքներ կունենա : 2010 թ մենք կունենանք մեր
նոր սկավառակը , որի մեջ կլինեն նոր անդամներ, տեղեկություններ,
նոր նկարներ :
N . 4
Նույնիսկ մենք ունենք տնային աշխատանք : Մենք պետք է ուսումնասիրենք կենդանիներին : Նրանց ներքին և արտաքին
օրգանները ,նրանց տեսակը, տարեթվերը և այլն :
Կամ դրոշակներ պատրաստել , գրել , կարդալ . . .
Այս պահին մեր տնայինն է գծել ցանկապատի հատակագիծը
և մեր հանդեսին վերնագիր հորինել :
Մենք նույնպես սովորում ենք ծառերի , բույսերի տեսակները :
N . 5
Բալյան Սաշիկ Արայիկի
2002 թ հուլիսի 15
Դպրոց 164
61-78-39
Բալյան Սաշիկը ստացել է << Քար հանող >> մականունը ,
որովհետև նա շատ լավ կարողանում է գետնից քարեր
հանել : Սիրում է համակարգիչ և մրգեր : Խմբի ժպտերեսներից
մեկը , որը երբեք չի հիշում իր հեռախոսահամարը :
Բալյան Սաշիկի խորհուրդները :
1 . Տղաներին քիչ պատժեք :
2 . Շատ կատակեք :
3 . Արագ շարժվեք :
Մանուկյան Դոնառա Արսենի
1999 թ
Դպրոց 133
61 – 44 -00
091 - 088 – 128
Նա միշտ ատել է վարդագույնը ,
բայց պաշտել է երկնագույնը : Երազում է
դառնալ ոստիկան և շատ է սիրում
կառատե :
Ամեն կիրակի ագենտ Դոնառան սովորեցնում է
կառատեյի շարժումները այլ ագենտներին :
ՄԱՂԹՈՒՄ Է ՁԵԶ
Առողջություն , երկար տարիների կյանք
և մաքուր միջավայր :
Մարտիրոսյան Գոհար Վարդանի
2001 թ հուլիսի 8
64 -70 – 40
Դպրոց 94
3 տարեկանում գրավել է 2 տեղը
<< Միսս Հայաստան >> մրցույթում ,
5 տարեկանում գրավել է 3 տեղը ,
իսկ 7 տարեկանում գրավել է
1 տեղը << Միսս Հայաստան >>
մրցույթում :
Գոհարիկը խմբի ամենահամարձակներից մեկն
է : Նա միշտ կարող է ասել այն խոսքերը ,
որոնց խմբում ոչ ոք չէր համարձակվի ասել ,
նա կարող է անել այնպիսի արարքներ ,
որոնց ոչ ոք չէր համարձակվի անել : Մեկ
խոսքով հիասքանչ անձնավորություն :
Մարտիրոսյան Քրիստինե Վարդանի
2005 թ փետրվարի 4
Մանկապարտեզ - 9
Գոհարիկը ունի փոքր քույրիկ : Եվ նրա քույրիկի
անունն է Քրիստինա , որը նույնպես գրանցված
է մեր խմբում :
( Քրիստինեն ագենտիկ է )
Հարությունյան Սաշա Ալեքսանդրի
2001 թ ապրիլի 25
61 – 79 - 42 դպրոց 164
094 – 03 – 33 – 62
Սաշան մեր ապագա մոդելյեռն է : Շատ է սիրում
հագուստ նկարել և միշտ պատրաստ է
բոլորին օգնել : Բարի անձնավորություն է ,
որը միացել է մեր խմբին :
Սաշան շատ է սիրում գրքեր և
խորհուրդ է տալիս շատ գրքեր կարդալ :
Մանուկյան Լիլիթ Արմենի
2002 թ Մայիսի 12
Դպրոց 164
61- 71 - 22
Լիլիթը ամենալավ աշխատողներից մեկն է : Նա
նույնպես շատ աշխատասեր է , և իր աշխատասիրության
շնորհիվ ունեցել է մեծ հաջողություններ : Հիասքանչ
պարում է և երգում, երազում է դառնալ երգչուհի ,
պարուհի և իհարկե բնապահպան :
Լիլիթը կոչ է անում բոլորին և խորհուրդ տալիս
1 Ծառերը չկտրել
2 Աղբը չթափել
3 Միշտ ծիծաղել
Հակոբյան Գայանե Արմանի
1998 թ հուլիսի 24
Դպրոց << Մակսեդան >>
091 – 23 – 04 - 08
Մայիսի 7 -ին Գայանեն որոշեց բացել բնապահպանական
խումբը : Նա բացեց այն Լիլիթի օգնությամբ ,
և տարածեց այն ամենուր :
5 տարեկանում Գայանեն 1 տեղը գրավեց
նկարչական մրցույթում , իսկ 7 տարեկանում
նույնպես 1 տեղը զբաղեցրեց նկարչական
մրցույթում :
Խորհուրդներ
Միշտ եղեք օպտիմիստ և քիչ բարկացեք
մտածելով , որ կարող էր ավելի վատ լինել :
Մարիշին : Նա աշխարհի ամենաբարի մարդկանցից
մեկն է : Միշտ կօգնի և կբացատրի : Ասեմ ավելին ,
նա է սովորեցրել մեզ խարույկ վառել
և ասել է , որ երբեք միջատներին չվնասենք :
Մարիշը մասնակցում է << Առողջ ապրելակերպ >>
խմբին , որը պայքարում է Թեղուտի անտառի
համար :
Թեղուտի մասին քիչ անց , իսկ հիմա ավարտենք
այս թեման և անցնենք մյուսին :
Է ընդամենը 6 % անտառ : Այդ անտառներից մեկը
Թեղուտ գյուղի անտառն է : Եթե այն կտրեն, ապա
կվերանա 3000 հ : Հիշեցնեմ , որ կառուցվող գործարանը
առաջացնելու է վատ նյութեր :
Եկեք փրկենք Թեղուտը :
Այս թեմայով կուզենայի հրաժեշտ տալ ձեզ , կհանդիպենք 2010 :
пятница, 9 октября 2009 г.
ԸՆԴԴԵՄ ԾԽԻ, ՀԱՆՈՒՆ ՄԱՔՈՒՐ ՕԴԻ
Ծխելու դեմ պայքարի օրը մենք` առողջ կենսակերպի հետևորդներս, չենք կարող անտարբեր մնալ և չարձագանքել այս ծխացված խնդրին:
Միայն Հայաստանում ծխախոտամոլությունից տարեկան 3000 մարդ է մահանում, ինչը մոտ 3 անգամ գերազանցում է թունավորումներից կամ դժբախտ պատահարներից գրանցված մահացությունների թիվը:
Հարկ է նշել, որ ծխելու հետևանքով առաջացած հիվանդությունների մահացու ելքը չի շրջանցում նաև պասիվ ծխողների շրջանակը, այդ թվում նաև` երեխաների:
Մենք պահանջում ենք խստացնել հսկողությունը 2005թ. մարտի 1-ին ընդունված, բայց չգործող ՀՀ օրենքի կատարման նկատմամբ, պահանջում ենք վարչական տույժի ենթարկել ինչպես քաղաքային տրանսպորտում, այնպես էլ բոլոր փակ հաստատություններում ծխողներին:
Եկեք միասին ՁԵՎԱՎՈՐԵՆՔ հասարակական պահանջարկ:
Եկեք լինենք այն փոփոխությունը, որն ուզում ենք տեսնել մեր երկրում~
Մեր շնչուղիները` ծխատար խողովակներ չեն:
Եվ այսպես, հեծանվարշավ ԸՆԴԴԵՄ ԾԽԻ, ՀԱՆՈՒՆ ՄԱՔՈՒՐ ՕԴԻ:
Երկուշաբթի օրը, հոկտեմբերի 12-ին, ժամը 18:30-ին:
Սկիզբը` Սարյանի արձանի մոտից:
Կշրջենք Երևանի կենտրոնական փողոցներով` բերաններս կապած դիմակներով:
Թերթիկներ կբաժանենք անցորդներին, ոստիկաններին և վարորդներին:
Հարգիր կյանքը:
Շնչիր և թող շնչեն:
Օգնենք ծառերին իրար սիրել~~~
ազատենք գույների հոգիները անգունությունից~~~,,
որ հոգիները գտնեն մարմիններին, ճանաչեն,, որմարմիններն անհոգի չմնան, հոգիներն էլ` անտեր ու մոլորված....
Ակնկալում ենք բոլորիդ ակտիվ մասնակցությունը~~!!!
| Date: | Saturday, October 10, 2009 |
| Time: | 4:00pm - 8:00pm |
| Location: | Բուսաբանական այգի |
JOIN http://www.facebook.com/event.php?eid=155591096775&ref=nf
