Թեղուտի հայցն այսօր դատարան կմտնի

HETQ.AM

Այսօր` հուլիսի 6-ին, Երեւանի Վարչական դատարան կմտնի Թեղուտի պաշտպանության շարժման հայցադիմումը, որի նպատակն է արգելել Թեղուտի հանքավայրի շահագործումը:

Որպես հայցվորներ հանդես են գալիս «Թրանսփարենսի Ինթերնեյշնլ հակակոռուպցիոն կենտրոն», «Հելսինկյան Քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակ» եւ «ԷԿՈԴԱՐ» հասարակական կազմակերպությունները:

Հայցվորները գտնում են, որ Թեղուտի հանքի շահագործման վերաբերյալ կառավարության ընդունած վարչական ակտերը խախտում են մի շարք օրենքներ, մասնավորապես`

ՀՀ Սահմանադրության 1, 10, 33.2 հոդվածները եւ 6-րդ հոդվածի 4-րդ մասը, ՀՀ հողային, ջրային եւ ընդերքի մասին օրենսգրքերի մի շարք հոդվածներ, «Բուսական աշխարհի մասին» ՀՀ օրենքի 17-րդ հոդվածը եւ «Կենդանական աշխարհի մասին» ՀՀ օրենքի 18-րդ հոդվածը:

Ըստ հայցադիմումի` խախտվել են նաեւ ՀՀ միջազգային պայմանագրեր եւ եւս մի քանի ՀՀ օրենքներ:

Հետադարձ հայացք. Ինչպես սկսվեց

Թեղուտի պղնձամոլիբդենային հանքավայրը հայտնաբերվել է դեռեւս 1976 թվականին, այն գտնվում է Թեղուտ գյուղից 4 կմ հեռավորության վրա, իսկ Շնողից 6 կմ է հեռու: Հանքավայրի պաշարները կազմում են 453.8 մլն տոննա հանքաքար:

2001 թվականին ՀՀ կառավարությունը «Արմենիան Քափըր Փրոգրամ» (ACP) ՓԲԸ-ին 25 տարով տվել է Թեղուտի հանքի շահագործման լիցենզիա:

ACP-ն 2008 թվականի ապրիլ ամսից անտառահատումներ է իրականացնում կառավարության որոշումներով իրեն հատկացված տարածքներում:

Արդյունաբերական օբյեկտների շինարարության և հանքավայրի շահագործման անհրաժեշտ տարածքը կազմելու է 670 հա, որից անտառածածկ է 510 հա: Կառավարության որոշմամբ թույլատրվել է այդ տարածքում շուրջ 357 հեկտար անտառային ծածկույթի հատումը:

ACP-ի հանձնարարությամբ` «Լեռնամետալուրգիայի ինստիտուտ» ՓԲԸ-ի կողմից իրականացվել է Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության փորձաքննություն (ՇՄԱԳ): ՀՀ բնապահպանության նախարարությունը դրական եզրակացություն է տվել այդ փորձաքննությանը, որից հետո էլ սկսվել է Թեղուտի անտառի հատումը:

Թեղուտի բուսական աշխարհին հասցվող վնասը




Թեղուտի պաշտպանության խմբի 66 էջանոց հայցադիմումը կասկածի տակ է առնում ՇՄԱԳ-ի եւ «Աշխատանքային նախագծի» տվյալները եւ բնապահպանության նախարարության տված դրական եզրակացության մեջ մատնանշված փաստերը:

Մասնավորապես` եզրակացության մեջ նշված չէ, որ խախտվող տարածքում առկա են Հայաստանի Կարմիր գրքում ընդգրկված բույսեր:

«Թրանսփարենսի ինթերնեյշնլ հակակոռուպցիոն կենտրոն»-ի պատվերով Թեղուտի հանքավայրի տարածքի բուսական աշխարհին վերաբերող փաստաթղթերը հետազոտվել են գիտնական-բուսաբան Պավել Ղամբարյանի կողմից:

Վերջինիս հետազոտությունը ցույց է տվել, որ Թեղուտ և Շնող գյուղական համայնքների վարչական սահմաններում գտնվող անտառային հողերում կան Հայաստանի Կարմիր գրքում գրանցված 3 տեսակի ծառի եւ 3 տեսակի բույսերի աճելավայրեր:



Դրանք են` իհի գարշահոտ, կովկասյան խուրմա, հունական ընկուզենի, անդրկովկասյան ձնծաղիկ, պոպուլիկ մարշալի, եզնայկոխ Կոզոպոլքնսկու:

Ըստ մասնագետի`Թեղուտի հանքավայրի շահագործումն անխուսափելիորեն կհանգեցնի վերը նշված տեսակների թվաքանակի կրճատմանը և դրանց աճելավայրերի վատթարացմանը:

Թեղուտի կենդանական աշխարհին սպառնացող վտանգը

Թեղուտի հանքավայրի և հարակից տարածքներում բնակվող կենդանատեսակներից մի քանիսը գրանցված են Կենդանիների Պահպանության Միջազգային Միության Կարմիր գրքում:

Մասնավորապես` կարծրաթևավորների և թիթեռների 260 տեսակներից 2-ը, եւ սողունների 10 տեսակներից 1-ը: Իսկ Հայաստանի Կարմիր գրքում գրանցված են Թեղուտի 7 թռչուն, 7 կաթնասուն եւ 2 սողուն:

«Բնապահպանական փորձաքննություն» ՊՈԱԿ-ի տված դրական եզրակացության մեջ նշված չէ, որ խախտվող տարածքում առկա են Բնության Պահպանության Միջազգային Միության Կարմիր գրքում, ինչպես նաև` Հայաստանի Կարմիր գրքում ընդգրկված կենդանիների տեսակներ:

Թեղուտի հանքավայրի տարածքի կենդանական աշխարհին վերաբերող փաստաթղթերը հետազոտել է գիտնական-կենսաբան Մարտին Ադամյանը, որի տված եզրակացության մեջ նշված է.

«Հանքավայրի շահագործումն անխուսափելիորեն կհանգեցնի ՀՀ կենդանիների Կարմիր գրքում գրանցված` կենդանիների վերը նշված տեսակների թվաքանակի կրճատմանը և դրանց ապրելավայրերի վատթարացմանը»:

Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության տնտեսական վնասը

Ըստ հայցվորների` շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության տնտեսական վնասի հաշվարկի համար կիրառվել է 1992 թվականի մեթոդական ձեռնարկ, մինչդեռ հողերի, մթնոլորտի և ջրային ռեսուրսների վրա ազդեցության գնահատման համար ՀՀ կառավարությունը 2005-ին մշակել է նոր կարգ:

Հայցվորները պնդում են, թե ՇՄԱԳ-ում եւ «Աշխատանքային նախագծում» բերված տվյալները հակասական են, որի արդյունքում դրանց հիման վրա հաշվարկված տնտեսական վնասի չափերը զգալիորեն տարբերվում են, որոշ դեպքերում` մոտ 2 անգամ: Ասվածը մանրամասնորեն փաստարկված է 66 էջանոց հայցադիմումում:

Ըստ հայցի` մթնոլորտին հասցվող վնասը ծրագրի ամբողջ ընթացքում կկազմի 1.148.597 հազար դրամ, իսկ խախտվող հողերի գծով տնտեսական վնասն իրականում կազմելու է 2.586.036.600 դրամ:

Հայցվորները հաշվարկել են նաեւ ջրային օբյեկտներին հասցվող տնտեսական վնասը, որը հանքի շահագործման ծրագրի իրականացման ամբողջ ընթացքում կկազմի 165 502 500 դրամ:

Դադարեցրեք հանքի շահագործումը

Այսօր Վարչական դատարան ուղարկած հայցադիմումով հայցվորները դատարանին խնդրում են ճանաչել առոչինչ Թեղուտի հանքավայրին վերաբերող կառավարության որոշումները: Նաեւ` անվավեր ճանաչել ACP-ի եւ Առեւտրի եւ տնտեսական զարգացման ու Բնապահպանության նախարարությունների միջեւ կնքված «Հանքարդյունահանման նպատակով ընդերքօգտագործման լիցենզային պայմանագիրը»:

Հայցվորների հիմնական պահանջն է` կառավարությանը պարտավորեցնել արգելել ACP-ին Թեղուտի հանքավայրի շահագործման ծրագրով նախատեսված գործունեության իրականացումը:

Դատարանում որպես պատասխանող հանդես են գալու ՀՀ կառավարությունը, Բնապահպանության եւ Էներգետիկայի եւ բնական պաշարների նախարարությունները:

«Արմենիան Քափըր Փրոգրամ» (ACP) ՓԲԸ-ն ճանաչվել է որպես 3-րդ կողմ:
Հայցվորների շահերը դատարանում ներկայացնելու է փաստաբան Հայկ Ալումյանը:



Թեղուտգ Ցամաքային կրիան գրանցված է Կենդանիների Պահպանության Միջազգային Միության Կարմիր գրքում:



Դարեվսկու ժայռամողեսները Կենդանիների Պահպանության Միջազգային Միության Կարմիր գրքում են:



Փոքրիկ Սապսանները մտահոգված են անտառի հատումով



Կարմիր գրքում գրանցված Սեւ ագռավը եւս բնակվում է Թեղուտի անտառում

Լուսանկարները՝ Մարտին եւ Սիլվա Ադամյանների

МОГИЛЬНИК ЯДОХИМИКАТОВ ВСКРЫТ НЕИЗВЕСТНЫМИ ЛИЦАМИ

Проблема безопасности могильника ядохимикатов в окрестностях Еревана, под селом Вохчаберд, не только не разрешилась, но и стала более острой. Как выяснили эксперты НПО «Армянские женщины за здоровье и здоровую окружающую среду» Лилик Симонян и Кнарик Григорян, состояние могильника представляет серьезную угрозу для здоровья населения и окружающей среды. Эксперты исследовали территорию могильника в конце мая с.г. и зафиксировали, что могильник разрыт, по всей вероятности, с помощью технических средств. На поверхность извлечены разорванные упаковки с различными ядохимикатами, бутылки, пакеты и пр. (см. фоторепортаж). «Ядохимикаты сами по себе являются крайне опасными соединениями. Но здесь неизвестно, какие новые ядовитые и токсичные соединения образовались в результате многолетнего хранения и смешения ядохимикатов. Неизвестно также, кто и с какой целью разрыл могильник, в чьи руки попали эти ядохимикаты», - говорит Лилик Симонян. Она обратила внимание еще на одну угрозу, активизацию оползневых процессов, в результате чего могильник передвигается в сторону Еревана. 

«Очевидно, что никаких шагов по обеспечению безопасности могильника не предпринимается. В течение последних лет оползневая активность увеличилась и разрывы на территории могильника стали больше. Любой человек, действия которого непредсказуемы, может беспрепятственно зайти на эту территорию», - сказала Лилик Симонян. По ее словам, после сигнала тревоги Министерство по чрезвычайным ситуациям прикрыло землей разрытый могильник. Однако, данная мера не гарантирует безопасность могильника. Организация обратилась в правительство РА с просьбой решить вопрос могильника ядохимикатов окончательно. По их мнению, лучшим решением является полная ликвидация 500 тонн токсичных и ядовитых соединений. 

Напомним, что сигналы тревоги относительно угроз, связанных с могильником ядохимикатов, поступают в официальные структуры более 5 лет (ниже см. материалы Агавни Егиазарян и Эдика Багдасаряна в электронной газете ”Хетк” за 2004 г.). Время идет, а проблема так и не решена.  

С полным материалом можно ознакомиться в армянской и английской версиях.

AYSOR

Հեծանվարշավ դեպի Սևան

Շաբաթ-կիրակի օրերին կազմակերպվում է գնացքային հեծանվարշավ դեպի Սևան + թրիաթլոնի մարզում ( 200 մ լող, 26 կմ հեծանվավազք, 5 կմ վազք/քայլք ):Գնացքն առավոտյան 8:20 շարժվում է Քանաքեռի կայարանից, դրա համար մենք ժամը 7-ին պետք է շարժվենք ՀՎԶ արհեստանոցից (Լենինգրադյան փողոց) :Գնացքով գնալու ենք մինչև Հրազդան, այնտեղից հեծանիվները հեծած մինչև Սևան: Մնալու ենք վրաններում: Վրանը կարող եք չունենալ, բայց քնապարկերը պարտադիր են: Ով չունի քնապարկ, թող փորձի ճարել ծանոթներից, ով ունի վրան, թող տեղյակ պահի Արամին, Տիգրանին կամ Սամվելին, որ տեսնեն, թե քանի հատ վրան ունենք:Ով չունի հեծանիվ, կարող է վարձակալել զեղչով: Վարձակալելու համար պետք է նախապես զանգել Սամվելին՝ 093 426654, իսկ շաբաթ առավոտյան ներկայանալ անձնագրերով:

Aysor jame 18:00 Teghi Kunena

MultFilmi premieran  , vorn mitvats e ajakcelu Teghuti antarneri pashtpanutyane!!!
Cankacoghnere karogh en 18:30 linel bjshkakan Hamalsarani mot, vorteghic ksharjvenq depi Qaxaqaciakan Institute!!!

5ropeanots filmic heto spasvum e Teghuti Pashtpanutyan Xmbi anckacrats mijocarumneri Slideshow, Avirvats Bnutyan nkarneri ditum ev qnnarkum!!!

Kspasenq

Considering ecological problems in Armenia, especially deforestation in concrete case of Teghut forest, two EVS volunteers Laura Valauskaite (Lithuania) and Sebastien L’hermitte (France) made an animation movie called “Life wanted”.

This movie was dedicated to and supported by the movement of saving Teghut forest.

Sinopsis:
Creator – artist draws an idyllic life in nature, in the village. Time passes and this idyllic village transforms into technical, disharmonized factory. Such way of living leads to the extinction of life, money destroys the world. And what after? Life wanted…

Technics: paper cutting, drawing.

Programme:

- Screening of animation movie "Life wanted"
- Meeting with activists of saving Teghut forest
- Discussion on deforestation problems in Armenia in the case of Teghut forest

We are looking forward to meeting you!!!

Civil Society Institute / 11 Aygestan, 46
http://www.facebook.com/event.php?eid=112242918560

Правительство Армении выделит государственный кредит на сумму $44 млн трем армянским горнодобывающим компаииям Ереван, 26.06.09. АрмИнфо. Правительство Армении выделит государственный кредит на сумму $44 млн трем армянским горнодобывающим компаииям. Такое решение было принято в пятницу во время выездного заседания правительства в Сюникскую область, сообщил журналистам в Сюнике министр финансов РА Тигран Давтян.

По его словам, средства будут выданы из полученного Арменией российского стабкредита на $500 млн. По $15 млн правительство предоставит компаниям <Зангезур майнинг> и Armenian molibdenium production (AMP) сроком на 5 лет по процентной ставке ЛИБОР+7% годовых. Госредит на $14 млн правительство предоставит Агаракскому медно- молибденовому комбинату сроком на 4 года по ставке ЛИБОР +8% годовых. <Горнорудная промышленность Армении занимает важную роль в экономике страны и государство готово сделать все, чтобы помочь основным предприятиям отрасли преодолеть кризис>,-сказал министр.

Отметим, что компании <Занзезур манинг> и AMP имеют по 12,5% акций <Зангезурского медно-молибденового комбината> (ЗММК). Агаракский ММК принадлежит группе компаний GeoProMaining.