четверг, 30 апреля 2009 г.


Կեղտոտ բիզնես ուղղված մարդկության դեմ, նախագիծ ի վնաս բնությանը, մարդկանց առողջությանը և խաղ սերունդների ճակատագրի հետ ..
նույն հաջողությամբ կարող էին թմրաբիզնես զարգացնելու ծրագրեր ֆինանսավորել.

խղճի, բարոյականության, խելամտության և ինքնապահպանման ճգնաժամ ՎՏԲ բանկում ավելին քան ինքը` ֆինանսական ճգնաժամը:


.2009-04-29 19:01:00 “Банк ВТБ (Армения)” продолжит заниматься Техутским проектом

АрмИнфо. “Реализация Техутского проекта продолжается, и вскоре мы выступим с радостной вестью для армянского рынка”, - заявил сегодня журналистам гендиректор-председатель директората “Банка ВТБ (Армения)” Валерий Овсянников. По его словам, с учетом того факта, что ситуация на сырьевом рынке претерпела значительные изменения во второй половине 2008 года, банк начал рассматривать “новую экономику” по Техутскому проекту. “Учитывая то, что падение цен на сырьевые товары остановилось, в группе ВТБ уже завершается процесс перерасчета данного проекта ”, - подчеркнул В.Овсянников, добавив, что проект находится под жестким контролем как армянского, так и российского правительств.

Напомним, что подписание кредитного соглашения на сумму свыше $275 млн по инвестиционному проекту ЗАО «Армениан Копр Программ» (ACP), предусматривающего организацию горнорудного производства на Техутском медно-молибденовом месторождении, состоялось 27 мая 2008 года. Решение о финансировании данного проекта рассматривалось 1,5 года на разных комитетах группы ВТБ, в том числе в кредитном комитете, комитете управления активами и пассивами. Как ранее прогнозировала группа компаний “Валлекс”, в которую входит ACP, на первом этапе годовые объемы производства комбината составят до 32 тыс тонн меди в концентрате и до 900 тонн молибдена в концентрате. В рамках проекта будет построена фабрика для обогащения руды и получения медного концентрата. Запасы Техутского полиметаллического месторождения составляют 450 млн. тонн медно-молибденовой руды, 1,6 млн. тонн меди, и 99 тыс.тонн молибдена.

Жадность до денег, если она ненасытна, гораздо тягостней нужды, ибо чем более растут желания, тем больше потребности они порождают. (Демокрит)

Hargeli mardik Xndrum em kardal Narine Petrossiani grac shat huzich tekste

ev dzer storagrutyunn avelacnel Grelandyan Phokeri spandi dem. Antarber mi exeq! DZER 1 DZAYNE KPRKI 1 KYANQ!
PRKENQ MIASIN~


Выскажись против -подари ему жизнь. Изумительные в своей трогательной красоте новорожденные тюленята взирают с фотографий своими огромными доверчивыми глазкам. Но еще остались страны, которые убивают их. Это Канада .
В России полностью запрещено охота на детенышей гренландских тюленей с 17 марта 2009 года. Эта победа.
Канада каждый год убивает 300.000 бельков и тюленей. Шокирующее убийство(по другому это не назовешь ) происходит в наши дни, в эти самые минуты, пока вы читаете эти строки. Бьют бельков багром по голове ,дабивают ногой и не спеша идет к следуюющему. Часто охотник промахивается и беьлек голосит и плачет словно ребенок. (Ниже приложено видео) Белый наряд держится на тюленятах всего две недели после рождение-поэтому звероловом нижно торопиться. Появился на свет, посмотрел глазочками на мир - все, нагляделся.
Беьков бьют полками по носу, чтобы не испортить ценныйе шкурки. И что примечательно, такие забои совподают с празником весны и женщины-8марта, когда все мужчины поздравляют своих матерей, дочерей и любимых жен.Именно в это время на льдинах тюлени разворачивают уникальные родильные дома, где мама тюленихи рожает, выкармливает и защищают КАК МОГУТ своих детей. Но с человеком им справится в таком положении не под силу, большие и сильные мужчуны приходят и беспрерятственно убивает практическа неподвижных и беззащитных животных. Давайте ляжем на лед (хоть душой)чтобы защитить бельков от охотников. Мы видем как мир меняется в связи с потеплением,мы видем как люди озлобляются, становятся пустыми и безучастными. Нам часто говорят - лучше подумайте о проблемах людей. Но защищая животных мы тем самым решаем одну из главных человеческих проблем, а проблема эта -бездушие. Допуская жестокость по отнощению к братьям меньшим, люди становятся менее уважительными и сострадательными друг другу, что мы и наблюдаем на всех уровнях. Нам говорят, что не мало забот и в человеческой среде, но кто так рассуждает, тот забывает, что жизнь едина и планета являеться домом для всех видов жизни. Мы не должны забывать, что как сознателные сушества мы несем ответственность перед жизнью вообще. А жизнь это совокупность минеральных, растительных и животных процесов на Планете.


Отправь песьмо и они скажут
СПОСИБИ ЗА ПОДАРЕННУЮ ЖИЗНЬ. ПОКА ЕСТ ЛЮДИ, КОТОРЫЕ БОРЮТСЯ ----У ЗЕМЛИ И ЖИЗНИ ЕСТЬ НАДЕЖДА.
ЕСЛИ ТЫ ПРОМОЛЧИШЬ СЕГОДНЯ, ЗАВТРА ЕГО УБЮТ.

Что вы можете сделать-
не останься равнодушным. Нам нужны срочно ваши подписи.
ОТПРАВЬТЕ ПИСЬМО ЗА СОХРАНЕНИЕ ЖИЗНИ ДЕТЁНЫШАМЗдесь можно отдать голос.Это спасает жизни . http://www.thepetitionsite.com/14/SAVE-the-SEALS.
http://www.stopthesealhunt.com/c.ihKPIWPCIqE/b.2580449/k.DF8D/
Stop_the_Seal_Hunt_Take_Action_to_End_the_Seal_Hunt/siteapps
/advocacy/ActionItem.aspx
Письмо заказчику убийства тюленя - http://www.liveinternet.ru/users/1767842/post97542506
Письмо призиденту США http://www.liveinternet.ru/users/1767842/post97542506. 7. обращения ген.канцлеру Германии Ангеле Меркельhttp://www.liveinternet.ru/users/1767842/post99643311/ (ОЧЕНЬ ВАЖНО!!!!).

Эсли хотите увидеть какие они удивительные создание посмотрите на них - они вель прекрасны.http://www.liveinternet.ru/photo/1767842/

Позитивное видео!!! Посмотрите, за кого боремся. Можно и нужно смотреть детям и беременным. И то что делает Канада.Предупреждение - видео тяжелое."Тюлень кричит от боли, когда его медленно забивают дубинами до смерти. Заметьте короткий шип с одного конца остроги и крюк на другом, чтобы тащить тюленя. Есть специальный вид злобы в человеке, который может причинять так много боли и страдания
http://www.liveinternet.ru/showjournal.php?journalid=1767842&keywordid=1090106ВЫ также можете помочь-помогите распространить

среда, 29 апреля 2009 г.

LOST IN GREEN


Ոչ մեկը 100 հազար դրամով հանք չի մտնի"...

ԱՅՍ ԱՆԳԱՄ ԷԼ ԿԱՊԱՆՑԻ ՀԱՆՔԱԳՈՐԾՆԵՐԸ ՀԱՍԱՆ ԻՐԵՆՑ ՆՊԱՏԱԿԻՆ

"Կարծես այս տնօրենը եկել է՝ լավ թիքաները հորատի, ծախի-գնա, մեզ էլ թողնի պարապ: Ոչ մեկը 100 հազար դրամով հանք չի մտնի, նախկինում մի 450-600 հազար դրամ ստանում էինք",-ասում է Կապանի նախկին լեռնահարստացման կոմբինատի աշխատակից Արմեն Մարգարյանը: Այդ կոմբինատի "Դինո Գոլդ Մայնինգ Քամփնի" ՓԲԸ-ին պատկանող հանքի 50-60 աշխատակիցներ ապրիլի 22-ից բողոքի ցույց էին սկսել: Վերջիններս բողոքում են "առողջության համար վտանգավոր աշխատանքի դիմաց ընկերության տնօրինության սահմանած նոր` ավելի ցածր աշխատավարձից եւ հորատապայթեցման աշխատանքների նորմաների բարձրացումից": "8 ժամ աշխատում ենք, հետո հիվանդանում, բյուլետեն ենք բերում, ասում ա` դու չես կարող աշխատել, մեզ նման աշխատող պետք չի",-նշեց հանքագործներից մեկը` ավելացնելով, որ "2,5 անգամ պլանն ա ավելացրել, 300%-ով էլ աշխատավարձերը իջեցրել": Ըստ հանքագործների՝ նախկինում այսպես չէր. այս ամենը սկսվել է ապրիլի 4-ից, երբ գործարանն սկսեց աշխատել: Նախկինում, ճիշտ է, հորատապայթեցման աշխատանքների նորմաները ցածր էին, լավ էլ վարձատրվում էին: Արդյունքում՝ պլանից ավելի էին հորատում ու վարձատրվում: "Հիմա ահավոր են դարձրել նորմաները, ինչ մնաց խոսենք գերակատարման մասին": "Վերընթաց մինչեւ 10 մ փորվածքով` 5 քմ կտրվածքով մեկ հորատող ստանում էր 600 հազար աշխատավարձ, հիմա ասում ենք՝ գոնե 50%-ը տուր, 300 հազար դրամ, ասում է՝ չէ, 175 հազար դրամ է",-ասացին հանքափորները: Մեր այն հարցին՝ եթե տնօրինությունը բողոքավորներին ազատի աշխատանքից` ի՞նչ են անելու, պատասխանեցին. "Մենք ենք անգլիացիներին ազատելու ու քշենք ստեղից, սա մեր հայրենիքն է": Նշենք, որ մարտի 30-ին, երբ ընկերության գործադիր տնօրեն Ռոբերտ Ֆալետան հայտարարեց ապրիլի 1-ից աշխատանքները վերսկսելու մասին, նշել էր, որ մասսայական կրճատումներ ու աշխատավարձի տարբերություն նախկինի համեմատ չեն լինելու, աշխատակիցների հետ կկնքվեն նոր աշխատանքային պայմանագրեր: "Իհարկե, այսուհետ տնօրինությունն ավելի խստապահանջ է լինելու, հետեւելու է աշխատանքային կարգապահությանը: Այն մարդիկ, որոնք չհարմարվեն այդ պայմաններին, բնականաբար, չեն շարունակելու աշխատել մեզ հետ: Այդ ամենն արվելու է ՀՀ օրենսդրության սահմաններում",-ասել էր Ֆալետան: Մեր զրուցակիցների խոսքով, եթե սա է տնօրինության խստապահանջությունը, ապա նման նորմաներով ոչ մի հանք աշխարհում չի աշխատում: Սամվել Գրիգորյանն էլ մտահոգված է երիտասարդների առողջությամբ. "Հանքում 26-40 տարեկան տղամարդիկ են աշխատում: Կան երիտասարդ ընտանիքներ, որ վարձով են մնում, բա ո՞նց հասցնեն: Չնայած կարեւորը գենոֆոնդի խնդիրն է: Առողջություն չունեն երիտասարդները, ամեն ինչ ազդում է",-ասաց նա: Ինչպես անցած տարվա գործադուլի օրերին, այս անգամ էլ հանքագործները հաստատակամ էին ու վստահ, որ հասնելու են իրենց ուզածին, հակառակ դեպքում հանք չեն մտնելու: Բողոքավորները տնօրինությանը ժամանակ էին տվել` բանակցելու եւ իրենց պայմաններն ընդունելու համար: Կոմբինատի աշխատակիցները մեզ հետ հեռախոսազրույցում նշեցին, որ տնօրինությունն ընդունել է նրանց պահանջները, ապրիլի 25-ից սկսել են աշխատել, բայց դեռեւս աշխատանքային պայմանագրեր չեն կնքվել: "Այդ իսկ պատճառով չենք կարող ասել, թե ինչքան է նախատեսել փորվածքներում հորատման աշխատանքների համար, բայց, ըստ երեւույթին, բարձրացրել է աշխատավարձը",-ասացին նրանք: "Դինո Գոլդ Մայնինգ Քամփնի" ընկերության համայնքի ու լրատվամիջոցների հետ կապերի պատասխանատու Ռուբինա Տեր-Մարտիրոսյանն էլ նշեց, որ ձեռնարկության տնօրինությունն առաջիկա օրերին հանդես կգա պաշտոնական հաղորդագրությամբ

Наши пищевые вещества должны быть лечебным средством, а наши лечебные средства должны быть пищевыми веществами
Երեկ` ապրիլի 28-ին, Շիրակի մարզից տեղեկություն է ստացվել, համաձայն որի` Աշոցք գյուղի «Տիրամայր Նարեկ» հիվանդանոց դեղորայքային թունավորման ախտանշաններով տեղափոխվել են Ղազանչի գյուղի բնակիչ երկու երեխա` 2004 թ. և 2005 թ. ծնված Տ. և Ս. Մելքոնյանները: Բժիշկները միջին ծանրության են գնահատել երեխաների առողջական վիճակը: Դեպքի մասին հայտնել են ԱԻ նախարարության փրկարար ծառայությունից:

«Մեկ կադր, մեկ րոպե»-ն` 21-րդ դարի կինոփառատոն

[ 2009/04/28 17:47 ] մշակույթ
Կինեռեժիսոր Գ. Ղազարեի խոսքերով այսօր ամբողջ աշխարհում շատ հետաքրքիր միտումներ են նկատվում. «Այսօր կարելի է ֆիլմ նկարել բջջային հեռախոսով, որը կարող է ավելի շատ ասելիք ունենալ, քան 2 ժամանոց երկարամետրաժ, պրոֆեսիոնալ տեխնիկայով նկարված ֆիլմը»:
Մայիսի 17-24-ը ՆՓԱԿ-ում (Նորարար փորձառական արվեստի կենտրոն) կմեկնարկի «Մեկ կադր, մեկ րոպե» (One minute, one shot) կինոփառատոնը: Փառատոնին հայտ են ներկայացրել արդեն 103 մասնակից: «Եթե մեր փառատոնի առաջին տարում` 2003թ.-ին, «համոզելով» հայտ են ներկայացրել ընդամենը 13 մասնակից, այս տարի այդ երկու թվերի միջեւ մի զրո ենք ավելացրել, դարձնելով 103»,-ասում է փառատոնի կազմակերպիչ, ՆՓԱԿ-ի կինոյի եւ թատրոնի բաժնի տնօրեն Գագիկ Ղազարէն:
Հայաստանյան այս փառատոնը առանձնանում է աշխարհի նման փառատոններից նրանով, որ ֆիլմը բացի մեկ րոպեանոց լինելուց, պետք է նաեւ մեկ կադրից բաղկացած լինի: «Սա հեշտացնում է մեր մասնակիցների աշխատանքը, քանի որ մոնտաժի հետ աշխատանք համարյա թե չկա»,-ասում է Գ.Ղազարէն:
Գագիկ Ղազարէն այս փառատոնով հասկացել է, որ հայերին կինոն, նկարը հարազատ են ու հետաքրքիր.« Հայերը սիրում են պատկերի հետ խաղալ, նույնիսկ մի բան կտեսնեն, կհանեն բջջայինները ու կսկսեն նկարել»,-ծիծաղում է Գ.Ղազարէն:
Փառատոնը սերտորեն համագործակցում է նմանատիպ մրցույթների հետ ամբողջ աշխարհում: Կազմակերպիչներն ասում են, որ իրենց առավելությունն այն է, որ իրենք չեն արխիվացնում մասնակիցների աշխատանքները, այլ դրանք մասնակցում են տարբեր երկրների փառատոններին: Օրինակ 2008թ.-ի նոյեմբերի Ամստերդամի «Մեկ րոպե» կինոփառատոնի ժամանակ մրցանակի է արժանացել Արփա Հակոբյանը իր «Լռության աշխարհ» ֆիլմով, որտեղ մեկ րոպեի ընթացքում ծերանոցում ապրող մի տատիկ պատմում է իր մեծ ընտանիքի, դրա խնդիրների մասին: «Ֆիլմը հուզիչ էր եւ հուզիչ էր այնքանով, որ մեկ րոպե էր, եւ այդ մեկ րոպեն բավական էր ասելու այնքան շատ, որ բոլորը հուզվեին»:
2008թ.- Օլիմպիական խաղերի նախօրեին Պեկինի «Ժամանակակից արվեստի թանգարանում» շուրջ 60 երկրների` այդ թվում եւ Հայաստանին տրամադրված էր մեկական էկրան , որտեղ ցուցադրվում էին «Մեկ կադր, մեկ րոպե» փառատոնի մասնակիցների ֆիլմերը:
Այս տարի փառատոնին լինելու է մի քանի նոմինացիա` «Հեղինակների մրցանակ» (մասնակիցներն իրենց միջից են ընտրելու լավագույնին), «Լավագույն ֆիլմը» ( ժյուրիի մրցանակ), «Լավագույն կադր» (ժյուրիի կողմից 4 մրցանակ), «Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմը» (ժյուրիի մրցանակ) եւ «Կինո առանց սահմանների» (մրցանակ Գագիկ Ղազարէի կողմից): Այս տարի բացի ֆիլմերի ցուցադրությունից կազմակերպվելու են նաեւ բանավեճեր եւ քննարկումներ:
Լիլիթ Նուրիջանյան

Կանաչասպան Լոռվա մարզպետը


Լոռու նախկին մարզպետ Հենրիկ Քոչինյանի հարազատների կողմից Թումանյանի տարածաշրջանի անտառներում կատարված ապօրինի հատումները, որոնց մասին ժամանակին ահազանգել է մամուլը եւ չեն արժանացել իրավապահ մարմինների ուշադրությանը, վերջերս հայտնվել են Լոռու մարզային դատախազության ուշադրության կենտրոնում:

Նրանցից մեկի նկատմամբ էլ հարուցվել է քրեական գործ եւ ուղարկվել Լոռու մարզի առաջին ատյանի դատարանի Ալավերդու նստավայր:
Մարզպետ Հենրիկ Քոչինյանի եղբայրը` մասնագիտությամբ պատմաբան Հովհաննես Քոչինյանը, 2003 թ. նշանակվել է «Հայանտառ» ՊՈԱԿ-ի նախկին «Ջիլիզա անտառտնտեսություն» ԴՓԲԸ տնօրեն:
Գրեթե այդ նույն ժամանակահատվածից մինչեւ օրս «Լալվար» անտառտնտեսության տնօրենն է Հենրիկ Քոչինյանի աներձագը` Կամո Շահնազարյանը: Վերջինիս` անտառների նկատմամբ ունեցած «բացառիկ սիրո» մասին է խոսում նաեւ Շնող գյուղի անտառափեշերին գտնվող փայտամշակման նրա սեփական արտադրամասը, որտեղ մշակվել են նաեւ Շնողի «Շինու խեչի ձոր» եւ մյուս անտառներից հատված ընկուզենիները (տես հոդվածը` Անտառտնտեսության տնօրենը սեփական սղոցարան ունի):

Անտառների նկատմամբ ոտնձգություններից զերծ չի մնացել նաեւ Հ. Քոչինյանի մյուս եղբայրը` Շնողի գյուղապետ Հայկազ Քոչինյանը, որի նկատմամբ մարզային դատախազությունում նույնպես անօրինական անտառահատումների հետ առնչվող նյութեր կան: Անհերքելի է, որ Թումանյանի տարածաշրջանի անտառների թալանը երկար ժամանակ վերահսկել է Հենրիկ Քոչինյանը: Բայց այսօր, կարծես թե, պատասխանատվության ուղտը չոքել է Քոչինյանների դռանը:
Լոռու մարզային դատախազության նախապատրաստած թիվ 55200108 քրեական գործի նյութերի մեղադրական եզրակացությամբ` Հովհաննես Քոչինյանը մեղադրվում է ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 179 հոդվածի 3-րդ մասի առաջին կետով եւ 314 հոդվածի 1-ին մասով:
«Հայանտառ» ՊՌԱԿ-ի նախկին «Ջիլիզայի անտառտնտեսություն» ԴՓԲԸ տնօրեն Հովհաննես Քոչինյանի կողմից յուրացում կատարելու դեպքի առթիվ հարուցված քրգործի նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներով պարզվել եւ հիմնավորվել է, որ Հ. Քոչինյանը 2003 թ.-ից մինչեւ 2006 թ. հունիսը, աշխատելով «Ջիլիզայի անտառտնտեսություն» ԴՓԲԸ տնօրեն, հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, միաժամանակ ղեկավարել է իր կողմից 2000 թ. հիմնադրած «Էրիկ-Էդիկ» արտադրական կոոպերատիվը եւ 2002 թ. հիմնադրած «Շնող» ՍՊԸ-ն:
2004 թ. դեկտեմբերից մինչեւ 2005 թ. հոկտեմբերն ընկած ժամանակահատվածում Հովհ. Քոչինյանը ընկերության համար տարբեր ապրանքներ ձեռք բերելու պատրվակով «Ջիլիզայի անտառտնտեսություն» ԴՓԲԸ-ի դրամարկղից համապատասխան ելքի անդորրագրեով կանխիկ ստացել է 31 մլն 491 հազար դրամ, որից 11 մլն 408 653 դրամով ընկերության համար շուկայից գնել է տարբեր ապրանքներ: Թե դրանց գները որքանով են համապատասխանել շուկայական գներին, դատախազությունը չի անդրադարձել, 5 մլն 416 717 դրամը հետագայում ետ է վերադարձվել դրամարկղ, իսկ 14 665 630 դրամը յուրացվել է:


Բացի այդ, իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով` փաստացի իր ղեկավարած «Շնող» ՍՊԸ-ի ենթադրյալ նախագահ Արման Լորսաբյանի անվամբ 2005 թ. նոյեմբերի 13-ին կազմել է «Ջիլիզա անտառտնտեսություն» ԴՓԲԸ-ի կենտրոնական պահեստից 10 813 851 դրամ ընդհանուր արժողությամբ 10 հազար 558 լիտր բենզին եւ 22 հազար 755 լիտր դիզելային վառելիքն ի պահ ընդունելու կեղծ գրություն եւ այդ կերպ յուրացրել դրանք:

2005-2006 թթ. ընթացքում Հովհ. Քոչինյանն «Ջիլիզայի անտառտնտեսություն» ԴՓԲԸ-ից իր «Էրիկ-Էդիկ» արտադրական կոոպերատիվի եւ «Շնող» ՍՊԸ-ի համար ձեռք է բերել 3 951 760 դրամ ընդհանուր արժողությամբ 934 խմ փայտ, ապա իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով` դրա դիմաց ընկերության դրամարկղ է վճարել ընդամենը 2 149 760 դրամ, իսկ մնացած 1 802 200 դրամը հափշտակել է: Նկարագրված արարքի համար էլ Հովհ. Քոչինյանին առաջադրվել է մեղադրանք Քր. օրենսգրքի 179 հոդվածի 3-րդ մասի առաջին կետով եւ 314 հոդվածի առաջին մասով:
Լոռու մարզի դատախազի 2008 թ. հոկտեմբերի 22-ի որոշմամբ Հովհ. Քոչինյանը գործում ներգրավված է որպես մեղադրյալ: Առաջադրված մեղադրանքներով մեղադրյալ Հովհ. Քոչինյանն իրեն մեղավոր ճանաչել է մասնակիորեն, վառելիքի յուրացման եւ փաստաթղթերի կեղծման առումով:

«Չնայած դրան` նախաքննության ընթացքում, ըստ էության, տվել է իր կատարած հանցանքը հիմնավորող ցուցմունքներ»,- նշված է մեղադրականում: Նա հայտնել է, որ հանդիսանալով «Ջիլիզայի անտառտնտեսություն» ԴՓԲԸ-ի տնօրեն` ընկերությանը պատկանող 10 813 851 դրամ ընդհանուր արժողությամբ 10 558 լիտր բենզինը եւ 22 755 լիտր դիզելային վառելիքը ի պահ է հանձնել իր ղեկավարած «Շնող» ՍՊԸ-ին, որի վերաբերյալ Ալավերդի քաղաքի բնակիչ Արման Լորսաբյանի անունից, վերջինիս նշելով որպես «Շնող» ՍՊԸ-ի նախագահ, գրություն է կազմել, նրա փոխարեն ստորագրել եւ կնքել:
Հետագայում առանց իր ղեկավարության գիտության, իր լիազորությունները անցնելով` տնօրինել է 18 հազար լիտր դիզելային վառելիքը եւ 10 558 լիտր բենզինն օգտագործել է իր սեփական «Շնող» ՍՊԸ-ի կարիքների համար, իսկ հետագայում վառելիքի փոխարեն ՍՊԸ-ն անտառտնտեսությանը առաջարկել է համարժեք գույք, մնացած դիզելային վառելիքի 700 լ օգտագործել է Վայքի մարզ տնկիներ տեղափոխելու համար, իսկ 4000 լ օգտագործել է Խոժոռնու եւ Ախքյորփու անտառապետություններում ճանապարհաշինության ժամանակ, որոնց վերաբերյալ հաշվապահական ձեւակերպումներ չեն կատարվել:

2005 թ. ընթացքում ընկերության դրամարկղից ելքի անդորրագրով կանխիկ ստացած 31 496 000 դրամ գումարներից 14 650 630 դրամը ծախսել է անտառտնտեսության համար, տարբեր աշխատանքներ է իրականացրել, գույք է ձեռք բերել, չնայած դրանք հաշվապահական ձեւակերպումներ չեն ստացել:
Փայտանյութի չվճարված 1 802 200 դրամ յուրացման փաստը Հ. Քոչինյանը չի ընդունել, քանի որ փաստաթղթերով արտացոլված է պարտքը: Վառելիքի վնասի մի մասը` 2մլն դրամը, 2008 թ. հոկտեմբերի 6-ին վերականգնել է եւ միջոցներ է ձեռնարկում մնացած գումարները վերականգնելու համար:
Մեղադրական եզրակացության մեջ նշված է, որ Հ. Քոչինյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորվել է «Ջիլիզայի անտառտնտեսություն» ԴՓԲԸ-ի հաշվապահ Հասմիկ Մանկիկյանի, գանձապահի, «Հայանտառ» ՊՈԱԿ-ի տնօրենի իրավական հարցերով խորհրդական Հայկ Մարգարյանի, Ալավերդի քաղաքի բնակիչ Արման Լորսաբյանի ցուցմունքներով:
Արման Լորսաբյանն իր ցուցմունքում Հ. Քոչինյանին առերես պնդել է, որ ինքը չի գրել վառելիքն ի պահ տալու գրությունը: Թե տարիներ շարունակ ինչ բարձիթողի վիճակ է տիրել անտառների վերահսկման ու կառավարման ոլորտում, եւ ինչ չարիքներ է գործել հովանավորչությունը «Հայանտառ»-ում, դրա բացառիկ վկայությունը կարող է հանդիսանալ Լոռու մարզային դատախազի տեղակալ Ս. Առաքելյանի կողմից Հովհ. Քոչինյանից վերցված ցուցմունքները: Հովհաննես Քոչինյանի գործով առաջին դատական նիստը նշանակվել է ապրիլի 27-ին` Լոռու մարզի առաջին ատյանի դատարանի Ալավերդու նստավայրում, դատավոր Սուրեն Բաղդասարյանի նախագահությամբ: Դատարանում Հովհ. Քոչինյանի շահերը պաշտպանելու է Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի իրավաբան Կարեն Թումանյանը:

“ЗОЛОТАЯ РУКА”, ЗАНЕСЕННАЯ НАД СЕВАНОМ


«Новое Время» В 2001 году парламент Армении принял Закон “Об озере Севан”. В статье 10 этого закона наложен запрет на горноперерабатывающую деятельность вблизи озера, так же как и на любую деятельность, представляющую угрозу экосистеме Севана. Тем не менее попытки максимально приблизить золотоизвлекательную фабрику к Соткскому золотоносному руднику делались не раз. В частности, индийская компания, взявшая в концессионное управление рудники, всячески пыталась обойти закон, поскольку километры дорог, отделяющих сырье от переработки, наносили ощутимый урон ее бизнесу. Крепко наследив в Армении и оставив по себе отнюдь не добрую память, компания покинула страну, и после длительного простоя, в ходе которого на свет то и дело всплывали скандалы “с участием” высокопоставленных госчиновников, бразды правления были переданы в руки компании Geopromining. Компания эта, похоже, из тех, что предпочитает оставаться в тени, во всяком случае в интернет-сети о ней можно почерпнуть очень скудные сведения. По слухам, за компанией стоит могущественный российский олигарх Олег Дерипаска, уже засветившийся в Армении благодаря проекту “Конгенерация”. В Армении же компанию представляет энергичный “грузинский дуэт” — Дмитрий Каландадзе и Коба Накопия, занятые также разработкой медных и золотоносных рудников в грузинском городе Марнеули. Geopromining в отличие от своих предшественников-индийцев повела себя гораздо корректнее, но вместе с тем решительнее и круче. Армянской стороне напомнили, что кредитные организации финансируют подобные проекты при условии, что сырьевую базу от перерабатывающей фабрики будет отделять расстояние, не превышающее 25-30 км. В противном случае интерес к армянскому золоту резко падает со всеми вытекающими отсюда последствиями. Таким образом, вопрос был поставлен ребром — на берегах Севана в непосредственной близости от Сотка должна быть построена новая золотоизвлекательная фабрика. На сей раз, похоже, к условиям компании отнеслись с большим пониманием. Академия наук Армении получила от компании заказ на разработку концептуальных решений по размещению золотоизвлекательной фабрики на территории Соткского золоторудного месторождения. Президент академии Радик Мартиросян воспринял заказ со всей ответственностью и поручил разработку трем подведомственным институтам — геологических наук, эколого-ноосферных исследований и гидрологии и ихтиологии. Общее руководство этой работой взял на себя сам президент НАН. В результате усилий ученых был создан довольно объемистый труд, призванный, как гласит его преамбула, выявить “природные и техногенные риски с концептуальными решениями проекта компании GPM Gold возможного размещения золотоизвлекательной фабрики и хвостохранилища на территории Соткского золоторудного месторождения”.
Остроумная и дальновидная идея компании заключается в том, что решать судьбу Севана она как бы предоставила самим армянам. И если в будущем и возникнут проблемы с озером, которые вызовут массовое недовольство, вина за это ляжет не на компанию, а на тех, чьими рекомендациями она воспользовалась. Ход простой и практически беспроигрышный, по сути, важное алиби для компании. Однако руководители всех трех академических институтов в беседе с автором этих строк заявили, что в их задачи не входили какие-то рекомендации и уж тем более выводы и заключения. По их словам, заключения даются только по проекту, а его как такового еще не существует. Проделана всего лишь очень предварительная работа на основе имеющихся данных и литературных источников. Более того, один из директоров заявил, что как ученый он обязан сделать соответствующие разработки и представить реальную картину, но как гражданин он категорически против подобного проекта. А все трое сходятся в одном: выявить риски — значит, способствовать их предотвращению, и с этой точки зрения работа выполнена важная и нужная. А то, что риск, нависший над Севаном, огромен, видно, как говорится, невооруженным глазом. По свидетельству людей сведущих, даже во времена советской власти, когда все проблемы легко устранялись одним директивным решением, никто и помыслить не мог о том, чтобы строить золотоизвлекательную фабрику рядом с Севаном. Ее, как известно, построили в Арарате, поставив этот цветущий город в центре Араратской долины на грань экологической катастрофы. Сегодняшнее состояние города, овеваемого двумя зловонными ядовитыми ветрами — цементным и цианистым, — зримое предостережение, во что завтра может превратиться Севан, если мы вовремя не остановим занесенную над ним “золотую руку”. В письме президенту страны Сержу Саргсяну, подписанному 9 НПО, входящими в альянс экологических организаций, приводятся лишь некоторые из этих рисков. Первый — в состав золотоперерабатывающего предприятия, которое компания намерена построить в Севанском бассейне, входят также золотоизвлекательная фабрика, склад цианидов и ядохимикатов, а также хвостохранилище циановых отходов. Для Севана это означает миллион тонн отвальных пород и хвостохранилище, отравленное циановыми соединениями, тяжелыми и токсичными металлами, мышьяком, сурьмой, пиритами и др. Просочившись в подземные воды водосборного бассейна озера Севан, эти соединения проникнут в озеро и останутся там в течение миллиона лет.
Тяжелые металлы, накапливаясь в живых организмах, вызывают различные поражения, в том числе иммунной и репродуктивной систем. Существуют и другие риски. Соткский рудник, как и вся Армения, располагается в зоне сильной сейсмической активности. Более того, на территории Соткского месторождения и вокруг него постоянно фиксируются слабые толчки силой в 2-3 балла — разрушительные для любых чехлов, которыми компания надеется защитить дно хвостохранилища. Чем чревато подобное разрушение — объяснять не надо. Огромную опасность представляет и транспортировка тысяч кг цианистых солей через Севанский национальный парк. Никто не в состоянии гарантировать, что в случае дорожной аварии весь ядовитый циан не выльется в Севан. Опасность усиливает и нестабильная ситуация на Кавказе. В этих условиях появление на территории Армении в дополнение к атомной станции еще одного опасного объекта крайне нежелательно. Загрязнение озера Севан повлечет за собой и другие тяжелые и необратимые последствия, такие как отравленная питьевая и оросительная вода, уничтожение рекреационной зоны, рыболовного промысла. И наконец, еще один — экономический фактор. По данным Альянса экологических организаций, на поддержание рабочего состояния хвостохранилища объемом в 28 млн куб.м потребуется около 40 млн долларов в год. По предварительным расчетам, поступления в бюджет от добычи золота в Сотке составят $ 105 млн. Таким образом, после ухода компании этой суммы хватит в лучшем случае на 2-2,5 года, после чего государство вынуждено будет взять расходы на себя, передавая этот долг от поколения поколению. И тем не менее к этому опасному и крайне нежелательному для Армении проекту, похоже, отнеслись со всей серьезностью. Проект обсуждался в высокопоставленных кабинетах, а присутствовавший на общественных слушаниях депутат НС Армен Мартиросян заметил, что в парламенте уже идут разговоры о возможных поправках в Закон “О Севане”. Кстати, об этом же с достаточной долей уверенности говорит не только он. Похоже, некоторые представители законодательной власти страны взяли на вооружение старую арабскую притчу о том, что если жмет обувь, то меняют не ее, а отрезают ногу. Решать проблему добычи армянского золота за счет отравления Севана — это больше чем “отрезать ногу”. Но не исключено, что депутаты на это пойдут, правда, предварительно пошумев и поспорив. Тем более что подобный прецедент, тоже связанный с Севаном, уже имеется. Многие парламентарии вначале встретили в штыки предложение об увеличении попусков воды из Севана. Все при этом знали, что за этим предложением стоит откровенное желание спасти от затопления незаконно построенные на берегах особняки олигархов. Однако за поправку проголосовали все, за исключением партии “Наследие”. Где гарантии, что подобное не повторится и на сей раз и в Закон “О Севане” не будет внесена новая поправка о разрешении разместить на берегах озера перерабатывающее предприятие? Трудно понять и уж тем более принять позицию исполнительной власти, прежде всего в лице министерств территориального управления и охраны природы. Выступая 3 апреля по телеканалу “Кентрон” (кстати, любимому каналу этого ведомства), главный природоохранник страны, Арам Арутюнян, заявил буквально следующее: “На сегодняшний день можем запротоколировать, что Министерство охраны природы не получало каких-либо официальных документов по строительству золотоизвлекательной фабрики в Сотке”. Выступая с подобными заявлениям, министр сильно лукавил. Разумеется, до внесения поправок в закон ни о каких “официальных документах” речи нет и быть не может. Но сегодня, когда уже на полном серьезе идет обсуждение, когда компания, уже 2 года присутствующая и работающая в Армении, все настойчивее выставляет свои условия, к которым очень внимательно, чтоб не сказать сочувственно, прислушиваются во многих высокопоставленных кабинетах, когда в парламенте уже поговаривают о возможности поправок к закону, главному радетелю и защитнику природы в Армении маска стороннего и безучастного наблюдателя явно не к лицу. Тем более что это не совсем так.
Под упомянутыми выше “концептуальными решениями” стоит подпись руководителя центра мониторинга, подведомственного Министерству охраны природы. И, кстати, в предисловии к “Решениям” сказано, что работа эта “основана на консультациях и согласованиях с Министерством охраны природы”. Президиум Академии наук, принявший весьма горячее и заинтересованное участие в разработке вышеуказанного документа, пока тоже предпочитает отмалчиваться. На состоявшемся недавно в академии отчете Комиссии по Севану на “одиозный” вопрос о строительстве фабрики на севанских берегах, президент НАН Радик Мартиросян коротко отпарировал: “Мы это обсуждать не будем”. Таким образом, похоже, инициатива Альянса экологов, организовавших недавно слушания по этой проблеме, пока единственная попытка воззвать к общественному мнению, поднять его голос в защиту национального достояния. Мы неустанно оплакиваем потерянные Арменией моря, утраченные земли и свой высокий и прекрасный символ — Арарат, на который можем любоваться только издалека. Но Севан-то мы сохранили, так почему же мы так безжалостно равнодушны к тому, что сегодня ему грозит реальная опасность, что иностранная компания, для которой Севан — просто водоем, а его берега — удобная строительная площадка, может запросто распоряжаться его судьбой. А те, кому мы доверили охранять и защищать те немногие национальные ценности, которые у нас еще остались, идут на поводу у этих компаний, только потому что за это хорошо платят. Армения маленькая страна, ее территория насчитывает всего 30 тыс. кв.км. Но и в этих ограниченных условиях еще совсем недавно мы были республикой развитой промышленности, процветающего сельского хозяйства. Сегодня “следы” нашего промышленного процветания можно отыскать во многих городах бывшего СССР. Оборудование с раскулаченных предприятий Алаверди, Агарака, Зангезура, Еревана в годы экологического бума было разобрано по городам и весям. Очевидцы рассказывают, что в том же Марнеули есть оборудование с Алавердского комбината. И это далеко не единственный пример. А мы тем временем из страны-производителя тихо-мирно превращаемся в сырьевую базу “африканского типа” для иностранных компаний, которые устанавливают в чужой стране свои правила игры, а мы с готовностью подстраиваем под них все, даже законы.
К чему мы пришли с такой “стратегией”? На грани экологической катастрофы стоит Сюник, серьезной опасности подвергаются Ахтала и Алаверди. Добыча железной руды всего в 1,5 км от Раздана, которую ведет компания, возглавляемая сыном бывшего министра охраны природы, а ныне депутата НС Вардана Айвазяна, сильно загрязняет эту курортную зону. И наконец, Севан, который уже тоже готовы принести в жертву золотому тельцу. До каких пор? Насколько хватит наших природных богатств, сколько еще урана, железа, золота, меди будет выкачано из наших недр, столь безжалостно эксплуатируемых и не способствующих процветанию собственного народа, а лишь обогащению иностранных компаний и кучки отечественных олигархов? Рано или поздно эти богатства истощатся, будут вывезены из страны. А нам и нашим потомкам останется разоренная страна с опасной экологией, куда не решатся ездить туристы. А сами мы превратимся в экологических беженцев. Кстати, жители Гегаркуника уже высказывают тревогу по этому поводу. Выступившая на общественных слушаниях сотрудница филиала Фонда Сахарова в Гегаркунике Лусине Топхалатян от имени всей делегации заявила: “Пусть никто не думает, что мы молча позволим погубить наше озеро. На защиту Севана встанем все”.

К ДВИЖЕНИЮ S.O.S. СЕВАН ПРИСОЕДИНИЛАСЬ МОЛОДЕЖНАЯ ГРУППА ЗАЩИТНИКОВ ТЕХУТА

2009-04-28 00:00
«ЭкоЛур» Молодежная группа защитников Техута присоединилась к общественному движению движению S.O.S. Севан.

Группа уже приняла участие в акции протеста против строительства золотоперерабатывающего предприятия в Сотке 27 марта, в общественных слушаниях 15 апреля.

Информацию «S.O.S. Севан» молодежное движение распространяет по собственым сетям: в блоге «Севан» (http://bnamard.blogspot.com), в интернет-форумах (http://www.akumb.am/showthread.php?t=30489).

Защитники Техута также извещают, что с проблемой можно ознакомится, просмотрев фильм «Золотая мина для Севана» (производство «ЭкоЛур») по адресу http://www.dailymotion.com/user/vhovhan/video/x8ripc_save-sevan-lake_news.

«Всеми силами готовы бороться до победы», - заявляют защитники Техута и Севана.

De Forestation....

вторник, 28 апреля 2009 г.

Bike tour around Hatis Mountain


Do you want to take part in exciting, adventurous and wild bike tour?

If you have enough guts, join us on May 1 at 9:00 at Leningradyan 31,
from where we will take the 80 km route.

Kievyan-Komitas-David ANHAXT-Rubinyanc-Botanical garden- where bikers
from Nor Norqi will join us - Hracya Acaryan-Balahovit-Abovyan-Nor
gyux-Kotayq-Kaputan-Hatis-Zovashen-Zar-Akunq-Nor
gyux-Abovyan-Balahovit- Yerevan,

Food: green, vegetarian
Clothes: warm, mountainous
Beverages: tea
Mood:` high

For more details, please, contact Mariam at 093 640 340 , for renting
a bike Samvel at 093 426 654

~Hetsanaptuyt Hatis Leran Shurj~


Uzum eq masnakic darnal hetaqrqir, arkatsnerov lecun, vayri hetsanvarshavi ?


Ete vstah eq dzer ujerin sirov kspasenq dzez Mayisi 1-in, jame 9:00 HVZ hetsanivneri arhestanoci mot /Leningradyan 31/ aynuhetev ksharjvenq 80 km-anoc erthughov

Kievyan-Komitas-David ANHAXT-Rubinyanc-Busabanakan aygi - vortegh mez kmianan Nor Norqi Hetsanvordnere - Hracya Acaryan-Balahovit-Abovyan-Nor gyux-Kotayq-Kaputan-Hatis-Zovashen-Zar-Akunq-Nor gyux-Abovyan-Balahovit-Erevan,
Snunde` kanach, busakan
Haguste` Taq, Lernayin
Ympeliqe` Teyaturmer
Tramadrutyune` Bardzrunqayin

Manramasneri hamar karogh eq dimel Mariamin 093 640 340 , isk hetsanivneri vardzakalman hamar Samvelin 093 426 654

понедельник, 27 апреля 2009 г.

инстинкт самоуничтожение


-Sevan ciani gerezman,

Teghut meryal goti,

Yerevan karucapat anapat,

Genocidi janachman, hoxeri, kyanqeri vacharq

Սիրելիներ և հարգելիներ


Շարունակելով Հայոց հինավուրց մարդակերտիչ մշակույթը մեր կենսակերպում
ներդնելու և ամրապնդելու իր առաքելություներից մեկը <<Բնատաճարը>> տեղեկացնում է, որ դեռ շարունակվում է Ավանդական Պարի և Երգի ակումբներում
ընդունելությունը, ուր դուք հնարավորություն կստանաք <<թաթախվելու>> Տիեզերառիթմ և Հոգեսլաց այդ արվեստներով և ավելի անխաթար դարձնելու ձեր
կապը Բնության, Հասարակության և ձեր Ներաշխարհի հետ ու գտնվել Սիրո և ներդաշնակության <<լադի>> վրա:
Պարում ենք երեքշաբթի և շաբաթ 18:30-20:00
Անդամավճարը 6000
Երգում ենք (եթե չգիտեք հոգ չէ կսովորեք) Ուրբաթ 19:00-21:00
Անդամավճարը 3000
Երգ ու պարին մասնակցելու դեպքում անդամավճարը 8000

Գրանցվելու համար աճապարեք կապնվել 091/094 318-335 կամ գրել
bnatachar@yahoo.com

Շունիկների համար հավաքվեց 7օրվա կերակուր~


Мариам Сухудян
Lav er~shuniknerin em hishum, inch bari ein~~tesnes Nuneyic er? erevi ...misht el siro , ynkerutyan, barekamutyan mtnolortum barianum en nayev narkomani tsanr stress aprats shnere, anzen achqov tesaneli er~~che?
mi poqrik shtrix er esorva mer aycelutyune, bajc hamozvats em sharunakeli....
Ays amenic hetevec Hrazdani dzore)~ mi metsaharusti sepakan tan pati tak shvaq gtnanq, shunch qashecinq,hacupanir, chlvacats boxk keranq~, poxarinecinq mer toqerum hnacats poshot ode dzori tarm odov,,,~~ usharunakecinq champan depi verelq~~ depi Davtasheni kamurj)~~isk heto arden chyuxavorvecinq tnerov...
Shnorhakal em http://www.facebook.com/event.php?eid=75927653362&ref=nf

Вардан Оганесян
tpavorutyunere shat ein, uzhex aura er kacaranum, hetaqrqrir er vor chnayats vor shnere irar het shpman pakas chunein, bayc xist pakas unein mardkanc het shpman, gluxnere hanumein vandakic asum ein sirek mez
Nune Mehrabyn
Isk Shunikneri tere` Nunen nenc huzvac er, nenc uraxacac. Asuma esqan tarineri mej yes indz arajin angam mard zgaci...
asuma im hamar enqan zarmanali er, vor uxxaki jahelnere karox en tenc vercnen uteliq beren, vor mots hakarak reakcia er arajacel, mtacum ei "es xi en senc ban anum? vor mexqis hamar" :D
verjapes zgum es, vor menak ches mtacum kendanineri masin, eli mardik kan... u ed amenamec ujna talis :)

пятница, 24 апреля 2009 г.

Mother Earth Loves You
http://www.youtube.com/watch?v=pF7snTyCrJs

четверг, 23 апреля 2009 г.


Antar? Sar, Anapat,Chanaparh? inch e sa ?

Portkum, Paytecum, Baxum, jaytqum inch e sa?


Sa hanqardyunAVERUTYAN agressian e ...

mi nshandreqi matani, mi voskuc aparanjan arjani e ardyoq moloraki kortsanmane?

chka ? xelamit nerdashnak hagust, kirq, ser handep mer MOLORAKE?

Inch arjeq uni kyanqe dzez hamar...?
ardyoq ayn voskuc el tank chi....
"Save Teghut Forest" Team~

Duq sirum eq shnerin!




Uremn ekeq miasin ognenq nranc!


Kiraki ore Zhame 11-in Konservatoriayi aygu motic kmeknarki “Ognenq Shnerin” hecanvarshave, vorn kdzgvi depi shneri kacaran http://savetheanimals.am/.


Erthughin` skizb@ konservatoriai demic, Mashtochi poxota-Amiryan-Hraparak-Tigran mech-Artsaxi poxoc-Nar dos-U HET-Artsaxi poxoc-Tigran mech-Xanjyan-Sayat nova-konservatoria


Nranc hamar, ovqer canot chen kacaranin, asem, vor aintex bnakvum en aveli qan 240 shun, voronq prkvel en spandic ev mardkayin dajan verabermunqic. Nranq bolore aprum en Nune Mehrabyani shnorhiv, vore pahum e kacarane ir sepakan ujerov!

Sakayn shat e djvaracel aidqan kendaninerin pahelu harce.
Dra hamar el koch em anum bolorid mianal mer akciayin ev ognel kacarani shnerin` sranov isk cuic talov, vor mer kendaninere matnvac chen antarberutyan!


Akciayin karox eq mianal mi qani dzevov
Karox eq masnakcel hecanvarshavin depi kacaran.


Yete chuneq hecaniv, karox eq vardakalel HVZ hetsanivneri arhestanocic 3000 dramov` zangaharelov Samvelin 093 426 654 :


Karox eq naev kiraki ore, zhame 11:00-in berel Konservatoriayi aygi ev hecanvordnerin handznel uteliq shneri hamar, vore hecanvordnere irenc het ktanen kacaran .

Karox eq berel

brindz
hndzkadzavar
herkules
chor ker
hac

AZGI MECUTYUNE CHAPVUM E NRANOV, TE VORQANOV EN AINTEX PASHTPANVAC KENDANINERE


Hishecum shabath ore jame 18:00 Hamaliri mot teghi kunena herthakan anvchar hetsanvavarjanqe~ Kspasenq!!

ԷԿՈԼՈԳԻԱԿԱՆ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ՀԱՅԵՑԱԿԱՐԳԸ ԵՎ ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ

Էկոլոգիական անվտանգությունը մարդու կենսական կարեւոր էկոլոգիական շահերի պաշտպանվածության վիճակն է, ամենից առաջ նրա իրավունքը ունենալու կյանքի համար մաքուր, առողջ, բարենպաստ շրջակա բնական միջավայր։ Էկոլոգիական անվտանգությունը միաժամանակ շրջակա բնական միջավայրի եւ մարդու տնտեսական գործունեության հավասարակշռված վիճակի գոյությունն է, երբ միջավայրի վրա անտրոպոգեն բեռնվածությունը չի խաթարում բնության վերականգնման ունակությունը։ Դա նաեւ կարգավորման, կանխարգելման միջոցառումների մի համակարգ է, որն ուղղված է ժամանակին կասեցնելու անտրոպոգեն վնասակար գործունեությունը եւ թույլ չտալու արտակարգ իրավիճակների առաջացում։ Էկոլոգիական անվտանգության հայեցակարգում ընդգրկվում են շրջակա միջավայրի բոլոր բաղադրիչները (հողը, օդը, ջուրը, երկրի ընդերքը, բուսական եւ կենդանական աշխարհը, կենսոլորտն ամբողջությամբ), ինչպես նաեւ մարդը։ Դրանք բոլորն էլ ենթարկվում են էկոլոգիական սպառնալիքների, այսինքն՝ իրադարձությունների զարգացման այնպիսի ընթացքների, որոնք պայմանավորված են շրջակա միջավայրի վիճակի կտրուկ փոփոխություններով, մարդու եւ հասարակության համար անկանխատեսելի հետեւանքներով։ Հայաստանը կանգնած է էկոլոգիական աննախադեպ ռիսկերի առաջ եւ աստիճանաբար դառնում է ինտենսիվ շահագործվող ռեսուրսահումքային երկիր, որի էկոլոգիական անվտանգության խոցելիությունը գնալով մեծանում է։ Ինչպես ասում են, մեր բախտը միշտ մեզ հետ է։ Հանրապետության տարածքում կան էկոլոգիական համեմատաբար մեծ տարողություն եւ իներցիա ունեցող երեք տարածաշրջաններ՝ Լոռի-Տավուշ (անտառապատվածությունը՝ 28%), Զանգեզուր (13%) եւ Սեւանա լճի էկոհամակարգ (գլխավոր կայունացուցիչը ջուրն է)։ էկոլոգիական կայունության հիմնական կառուցվածքային բաղադրիչները բնական ջրերն են, անտառները, մարգագետինները եւ ռելիեֆը։ Եւ հենց դրանք էլ վտանգված են։ Ագարակ-Քաջարան-Կապան մոտ 30 կիլոմետրանոց շառավղում գործող վիթխարի հանքարդյունաբերությունը գնալով ավելացնում է հանքաքարերի օգտագործման ծավալները, նույնը՝ Ալավերդի-Ախթալա-Թեղուտ հանգույցում եւ դրանց գումարած Սեւանի հարեւանությամբ Սոթքի ոսկու հարստացուցիչ ֆաբրիկայի կառուցման տխուր հեռանկարը։ Ամենամոտ ապագայում ծրագրված է նաեւ ուրանի հանքերի շահագործումը։ Հոշոտման ենթակա տարածքներն արդեն հայտնի են, իսկ էկոլոգիական երեւույթներն ու սցենարները կզարգանան անսպասելի էֆեկտներով, եթե իհարկե ժողովուրդը տեր չկանգնի իր էկոլոգիական իրավունքներին։ Նշված ձեռնարկությունները իրենց պոչամբարների տակ կառնեն հսկայական հողատարածքներ, որտեղ կուտակվելու են չափազանց վտանգավոր ծանր մետաղներ եւ ցիանական միացություններ պարունակող տեխնոլոգիական հոսքաջրերը։ Փաստորեն Հայաստանի ամենահրաշալի վայրերը վերածվելու են հրեշավոր պոչամբարների կամ դանդաղ գործողության ականների, դրանցից բխող էկոլոգիական բոլոր հետեւանքներով։ Դա դեռ բոլորը չէ։ Հանրապետության ողջ տարածքի էկոլոգիական վիճակն այսօր գնահատվում է որպես ռիսկային (լարված), իսկ առանձին տեղերում` ճգնաժամային։ Երկրագործական ամենաակտիվ գոտում՝ Արարատյան դաշտի հարեւանությամբ, գործում է ԱԷԿ-ը, հողատարածքները անապատացվում, աղակալվում եւ ճահճանում են, շատ տեղերում ոռոգումն իրականացվում է խիստ աղտոտված ջրերով։ Մյուս տարածաշրջաններում մոլեգնում է հողերի անապատացումն ու էրոզիան։ Կտրտված հողամշակության պայմաններում ուղղակի անհնար է դարձել էկոլոգիական ու բնապահպանական բնույթի ծրագրերի իրականացումը եւ էկոլոգիական վիճակի վերահսկումը։ Մյուս կողմից՝ բացարձակապես չեն մաքրվում կոյուղաջրերը, որոնցով ոռոգվում են դաշտերը, չեն իրականացվում հողերի վերակուլտիվացման աշխատանքներ, խախտված մակերեւույթները գնալով ավելանում են։ Երկիրը թափոնապատվում է տարբեր բնույթի կենցաղային, արտադրական եւ վտանգավոր թափոններով, որոնք գրեթե ամենուր են։ Հայաստան են ներկրվում մաշված անվադողեր, ժամկետանց թունաքիմիկատներ, կասկածելի որակի սննդատեսակներ։ Բայց ո՛չ ներկողները, ո՛չ էլ համապատասխան պետական չինովնիկները չեն հասկանում, որ անվադողերն ու թունաքիմիկատները ոչնչացնելու էֆեկտիվ միջոցներ գոյություն չունեն եւ դասվում են վտանգավոր թափոնների շարքին։ Զարգացած երկրներում էկոլոգիական պահանջները ներկայացվում են տնտեսավարող սուբյեկտներին՝ անկախ սեփականության ձեւից եւ ենթակայությունից։ Էկոլոգիական անվտանգության ապահովման ռազմավարությունը հիմնվում է պաշտպանողական, ադապտացիոն, կոոպերատիվ եւ այլ մոտեցումների վրա, սակայն դրանից առաջ երկիրը պետք է ունենա էկոլոգիական գաղափարախոսություն, որի վրա հենվում է էկոլոգիական անվտանգության հայեցակարգը։ Այդ գաղափարախոսության եւ հայեցակարգի բացակայության կամ հայեցողական կարգավիճակի պայմաններում Հայաստանը արագորեն մոտենալու է էկոլոգիական անդունդին։

ՎՅԱՉԵՍԼԱՎ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ Գյուղ. գիտ. դոկտոր
Հայոց.Աշխարհ

«Մենք ենք անգլիացիներին ազատելու ու քշենք ստեղից, սա մեր հայրենիքն է»,- ասացին հանքագործները

Կապանի նախկին լեռնահարստացման կոմբինատի «Դինո Գոլդ Մայնինգ Քամփնի» ՓԲԸ-ին պատկանող հանքի 50-60 աշխատակիցներ` ապրիլի 22-ին, ժամը 17,30-ից բողոքի ցույց են սկսել: Վերջիններս բողոքում են «առողջության համար վտանգավոր աշխատանքի դիմաց ընկերության տնօրինության սահմանած նոր` ավելի ցածր աշխատավարձից եւ հորատապայթեցման աշխատանքների նորմաների բարձրացումից»:Հիշեցնենք, որ երբ մարտի 30-ին, ընկերության գործադիր տնօրեն Ռոբերտ Ֆալետան հայտարարեց ապրիլի 1-ից աշխատանքները վերսկսելու մասին` նշել էր, որ մասսայական կրճատումներ չեն սպասվում, աշխատավարձի տարբերություն, նախկինի համեմատ` չի լինի, իսկ աշխատակիցների հետ կկնքվեն նոր աշխատանքային պայմանագրեր:«Իհարկե, այսուհետ տնօրինությունը ավելի խստապահանջ է լինելու, հետևելու է աշխատանքային կարգապահությանը: Այն մարդիկ, ովքեր չհարմարվեն այդ պայմաններին, բնականաբար, չեն շարունակելու աշխատել մեզ հետ: Այդ ամենն արվելու է ՀՀ օրենսդրության սահմաններում»,- ասել էր Ֆալետան:«Առաջ օրական աշխատում էինք 6 ժամ, հիմա դարձրել են 8: Բացի այդ, եթե նախկինում հորիզոնական փորվածքի 9 քմ կտրվածքի վրա երկու հոգով աշխատելու դեպքում ամեն մեկին բաժին էր ընկնում 1,06 մ, այժմ ավելի պակաս գումարի դիմաց 1 հորատողին հասնում է 5,32 մ»,- մանրամասնում է Կարեն Հարությունյանը:«Կարծես այս տնօրենը եկել է լավ թիքաները հորատի, ծախի գնա, մեզ էլ թողնի պարապ»,- ասում է Արմեն Մարգարյանը` ավելացնելով, որ դանակը արդեն ոսկորին է հասել: «Ոչ մեկը 100 հազար դրամով հանք չի մտնի, նախկինում մի 450-600 հազար դրամ ստանում էինք»,- ասում է Արմենը:Մեր զրուցակիցները նշեցին, որ ապրիլի 4-ից` գործարանի աշխատացնելու օրվանից այս իրավիճակն է: «Տնօրենի ենթականերից` արտադրության պատասխանատուն ասում է այս պայմաններով կաշխատե՞ք, ասում ենք` այո, մենակ փողը տվեք, բայց տնօրենն ասում է` երբեք, ոչ մի փող»,- նշեցին հանքագործները:Վերջիներս նշեցին, որ նման պայմաններում աշխատելը վնաս է առողջությանը. «8 ժամ աշխատում ենք, հետո հիվանդանում, բյուլետեն ենք բերում, ասում ա` դու չես կարող աշխատել, մեզ նման աշխատող պետք չի»,- նշեց հանքագործներից մեկը` ավելացնելով, որ «2,5 անգամ պլանն ա ավելացել, 300 %-ով էլ աշխատավարձերն իջել»:Զրուցակիցներս նշեցին, որ նման նորմաներով աշխարհում ոչ մի հանք չի աշխատում: Հորատողները պատմում են իրենց ծանր աշխատանքի մասին` հիշելով, որ երբ անգլիացիները եկել, իրենց ուսուցանում էին` զարմացան: «Հիմա ասում ենք` էդ նույն մարդկանց բեր, տեսնենք ինչ կասեն»,- մեկը մյուսին հերթ չտալով ասում էին բանվորները:«Նախկինում ճիշտ է, հորատապայթեցման աշխատանքների նորմանները ցածր էին, լավ էլ վարձատրվում էին դրա համար պլանից ավելի էինք անում, ու վարձատրվում: Հիմա ահավոր են դարձրել նորմաները, ինչ մնաց գերակատարման համար վճարեն: Եվ հետո` գոնե սնվում էինք առաջ, հիմա ճգնաժամ է, մի բաժակ սուրճ ենք խմում ու իջնում հանք,- ասացին բանվորները: - Վերընթաց մինչև 10 մ փորվածքով` 5քմ կտրվածքով մեկ հորատող ստանում էր 600 հազար աշխատավարձ, հիմա ասում ենք` գոնե 50 %-ը տուր, 300 հազար , ասում է չէ` 175 հազար դրամ է»:«Մենք չարչարվում ենք, իրենք հանգստանում ուզածի պես: Թարգմանիչները գալիս, մի եռամսյակ աշխատում, «Աուդի» ավտոմեքենա են առնում, Երևանում բնակարան: Ի՞նչ ա, մենք գերի՞ ենք մեր քաղաքում: Կինս հիվանդ է, փող չկա` տանեմ բուժման, վարկ եմ վերցրել, ընկել բեդայի մեջ»,- վրդովված ասում է երկարամյա հանքափոր Թոմիկ Բոյաջյանը` զարմանալով, որ անգլիացին «վայելում է Սյունիքը, իսկ տեղացիները չարչարվում են»:Սամվել Գրիգորյանի մտահոգությունն էլ ուրիշ է: Կոմբինատում, մասնավորապես հանքում 26-40 տարեկան տղամարդիկ են աշխատում: Կան երիտասարդ ընտանիքներ, որ վարձով են մնում, բա ո՞նց հասցնեն. «Չնայած կարևորը գենոֆոնդի խնդիրն է: Առողջություն չունեն երիտասարդները, ամեն ինչ ազդում է: Պատկերացրեք օրվա մեջ հաց չեն ուտում: Տեսնում եմ հնարավորություն չունեն` ընդմիջում բերելու, ես մեր տնից բերած հացը կիսում եմ նրանց հետ»,- ասում է Սամվել Գրիգորյանը: Վերջինս համոզված է, որ նորմալ աշխատավարձ ստանալու դեպքում նման իրավիճակ չէր ստեղծվի: Ի՞նչ են որոշել հանքագործները: Նրանք հաստատակամ են ու վստահ, որ հասնելու են իերնց ուզածին, հակառակ դեպքում հանք չեն մտնելու:Բողոքավորները տնօրինությանը ժամանակ են տվել` բանակցելու եւ իրենց պայմաններն ընդունելու համար: Նրանց միջեւ բանակցություններն արդեն սկսված են: Իսկ մեր այն հարցին, եթե տնօրինությունը բողոքավորներին ազատի աշխատանքից, ի՞նչ են անելու, պատասխանեցին. «Մենք ենք անգլիացիներին ազատելու ու քշենք ստեղից, սա մեր հայրենիքն է»,- ասացին հանքագործները:«Դինո ոլդ Մայնինգ Քամփնի» ընկերության համայնքի ու լրատվամիջոցների հետ կապերի պատասխանատու Ռուբինա Տեր-Մարտիորսյանը ասաց, որ դեռևս պարզ չեն նորմատիվները. «Այս բոլորը քննարկման փուլում են` կլինեն, կտեղեկացնենք»:Ի դեպ, ըստ հանքագործների` նրանց հետ դեռևս տնօրինությունն աշխատանքային նոր պայմանագրեր չի կնքել:

среда, 22 апреля 2009 г.

Հարգելի գործընկերներ

Այսօր ապրիլի 22-ին ժամը 19:00-ին Երկիր Մեդիա հեռուստաընկերությունը հրավիրում ե բոլորիս մասնակցելու ''Եռման Կետ'' բանավեճ հաղորդաշարին Սևանի ավազանում ոսկու վերամշակման ֆաբրիկայի կառուցման վերաբերյալ:

Ներկա է լինելու նաև պարոն Կուկուլյանը` Սոթքի հանքի տերը:

Հաղորդմանը մասնակցելու համար խնդրում ենք նախապես զանգահարել Սիլվա Ադամյանին

Tel: w. (374 10) 28-15-02

h. (374 10) 24-70-59

m. (374 94) 87-40-70

Դուք հնարավորություն կունենաք Ձեր ամենաթեժ հարցերն ուղղել այս խնդրի շուրջ:

Չմոնտաժումն երաշխավորված է :

Բոլորիդ ակտիվ մասնակցությունը անհրաժեշտ է մեր ընդհանուր գործի համար:

Ի դեպ այսօր Երկրի օրն է /Earth Day/

Նշենք այս օրը մտածելով, հոգալով Մեր Բնօրրանի մասին....

Կիսենք այն հոգսերը, որոնք մենք ինքներս ենք ավելացնում օրեցօր:

Մարդիկ տարբեր կերպ են նշում Երկրի օրը: Տնկելով ծառ, ուղարկելով սմս:

Կարող եք նաև Ձեր ներդրումն ունենալ արդեն գոյություն ունեցող դարավոր անտառների պահպանման գործում` ստորագրելով այս նամակի տակ, շուրջ 30 Հկ-ներ արդեն միացել են:

http://bnamard.blogspot.com/2009/04/teghut-alert.html

Հարգիր Կյանքը

Սիրիր Երկիր Մոլորակը



I wonder if the next planet we destroy will also get its own holiday...
Happy Earth Day

понедельник, 20 апреля 2009 г.

S.O.S. ԹԵՂՈՒՏԸ ՊԱՏՐԱՍՏՎՈՒՄ Է ԴԱՏԻ ՏԱԼ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՈՐՈՇՄԱՆԸ


S.O.S. Թեղուտ կարգախոսի ներքո համախմբված հասարակական բնապահպանական կազմակերպությունների խմբի նախաձեռնությամբ Vallex ընկերությունների խմբի մեջ մտնող «Armenian Copper Program» ընկերության հետ պայմանագրի շրջանակներում Թեղուտի պղնձա-մոլիբդենային հանքավայրի վարկավորման դադարեցման մասին ՎՏԲ Բանկին ուղղված դիմումի տակ ստորագրահավաք է հայտարարվել: Ինչպես հաղորդում է «Էկո լուրը», վարչության ղեկավար-նախագահ, ՎՏԲ Բանկ ՓԲԸ Դիտորդական խորհրդի անդամ Կոստինին ուղղված նամակում առաջադրված է 5 պատճառ, ըստ որոնց Թեղուտի պղնձա-մոլիբդենային հանքավայրի մշակման նախագծի վարկավորումը ACP ընկերության կողմից նպատակահարմար չէ: Նամակում նշվում է, որ Stratchona կանադական ընկերությունը 2001թ. իրականացրել է Թեղուտում լեռնահանքային գործունեության նպատակահարմարության գնահատում եւ հանգել այն եզրակացությանը, որ այդ պղնձա-մոլիբդենային հանքավայրի օգտագործումը կարող է տնտեսապես շահավետ լինել միայն ACP ընկերությանը պատկանող եւ հանքավայրի մոտ` Ալավերդի քաղաքում գտնվող պղնձահալման գործարանի հզորությունների օգտագործման դեպքում: Բայց դեռեւս նախքան ֆինանսա-տնտեսական ճգնաժամը ACP ընկերությունը բոլորին հայտարարեց ձեռնարկությունը փակելու իր մտադրության մասին: ACP ընկերությունը նախագծի հետ միասին կառավարությանն է ներկայացրել նախագծի իրականացման դեպքում հասցվող բնապահպանական վնասի գնահատականը: Նախագծում նամակի հեղինակի գնահատամամբ այդ վնասի մեծությունը նվազեցվել է մի քանի անգամ: Նամակում նաեւ ասվում է, որ եւ ապացուցել նրա 2007թ. նոյեմբերի 1-ի N1278 եւ N1279 որոշումների անօրինականությունը, որոնք թույլատրեցին Թեղուտի պղնձա-մոլիբդենային հանքավայրի յուրացման նախագծի իրականացումը: Կազմակերպությունում չեն կասկածում, որ մոտակա մի քանի տարվա ընթացքում նապագծի իրականացման բացասական հետեւանքների փաստացի դրսեւորման հետ զուգահեռ հասարակության մեջ բողոքական տրամադրություններն աճելու են:

http://www.panarmenian.net/

воскресенье, 19 апреля 2009 г.

TEGHUT ALERT

Khndrum em kardatseq namak@ ughghvads VTB-i ghekavarutyan@ Teghuti proekt@ chvarkavorelu pahanjov.

Yete hamamit eq, miatseq namakin.arden 30 hkner miatsel en.shnorhakalutyun

Президенту – председателю правления,
члену Наблюдательного совета ОАО Банк ВТБ
г-ну Костину А. Л.


Уважаемый Андрей Леонидович!


Мы, нижеподписавшиеся представители экологической общественности Армении, обращаемся к Вам в связи с финансированием возглавляемым Вами банком проекта разработки Техутского медно-молибденового месторождения на территории нашей республики.
Мы приветствуем год от года растущие инвестиции в экономику нашей республики со стороны российского государства и бизнеса. Мы приветствуем плодотворную работу банка ЗАО «Банк ВТБ (Армения)» в нашей стране.
Что касается кредитования Вашим банком проекта разработки Техутского медно-молибденового месторождения компанией Armenian Copper Programme (ACP), входящей в группу компаний Валлекс (Vallex), то здесь есть проблема.
Естественно, что выдача крупного долгосрочного кредита связана с дополнительными рисками. Учитывая высокую квалификацию риск-менеджеров Вашего банка, излишне напоминать Вам о возросшем риске невозврата кредита компанией АСР в связи с набирающèм силу мировым финансово-экономическим кризисом. Поскольку имеет место мировое перепроизводство товаров и услуг, цены на металлы еще не скоро вернутся к докризисным величинам. В связи с этим в декабре 2008 года ЦБ РА резко понизил рейтинг компании АСР с «В-» до «Г».
Кроме того, мы хотим обратить Ваше внимание еще на ряд факторов, снижающих кредитоспособность компании АСР.
Во-первых авторитет компании в Армении низок. Дело в том, что компании АСР в нашей стране принадлежит, в частности, медеплавильный завод в г. Алаверди. В связи с невыполнением компанией установленных законодательством экологических норм, в городе создалась невыносимая экологическая обстановка. В результате работы завода допустимые нормы выбросов вредных веществ превышены во много раз. Достаточно сказать, что по выбросам сернистого ангидрида на каждую тонну выплавляемой меди допускаются выбросы, в 14 раз превышающие аналогичные, имевшие место в советское время. И это в нарушение обязательств, взятых компанией АСР в соответствии с договором, заключенным ею с правительством Армении, взамен которых правительство авансом предоставило компании налоговые льготы. Срок действия льгот истек 1 января 2009 года, а свои обязательства по выбросам вредных веществ компания АСР так и не выполнила.
Во-вторых, канадская компания Strathcona в 2001г. осуществила оценку целесообразности горнодобывающей деятельности в Техуте. На основе своих исследований она пришла к выводу, что использование данного медно-молибденового месторождения может быть экономически выгодным только в случае использования мощностей медеплавильного завода, принадлежащего компании АСР и расположенного вблизи от месторождения в г. Алаверди. Однако ещё до начала мирового финансово-экономического кризиса компания АСР объявила о своём намерении закрыть предприятие, вследствие невыгодности использования сырья Техутского месторождения, ввиду недостаточного для рентабельности предприятия его количества. Компания АСР намерена экспортировать весь получаемый концентрат за границу.
В-третьих, компания АСР вместе с проектом представила правительству отчет по оценке экологического вреда, вследствие реализации проекта, в котором по нашей оценке величина этого вреда была занижена во много раз. В частности не был учтен вред для здоровья людей вследствие загрязнения окружающей среды тяжелыми металлами и другими вредными веществами, как в период работы, так и в течение сотен лет после её окончания, не оценен ущерб жителям района вследствие упущенной выгоды, поскольку ввиду загрязнения среды местное население навсегда лишается возможности заниматься альтернативными видами деятельности: сельское хозяйство, производство натуральных продуктов, экотуризм, использование даров леса и т. д. Уже сейчас местное население испытывает острый дефицит как питьевой, так и оросительной воды. Увеличение водозаборов на коммунально-технические нужды комбината, загрязнение водотоков, являющихся притоками трансграничной реки Дебед, еще более усугубят ситуацию. После завершения добычи сырья жителям населенных пунктов в зоне расположения рудника и хвостохранилищ придется покинуть эту территорию. Разрушительные экологические последствия реализации Техутского проекта, также были отмечены вышеназванной канадской компанией.
На основе представленного компанией АСР отчета, одобренного министерством охраны природы РА, было принято решение правительства о разработке месторождения. По инициативе нашей группы 29 мая 2008 года состоялось совещание у премьер-министра Тиграна Саркисяна. В результате, премьер-министром были даны указания министерству охраны природы подготовить новую методику оценки экологического ущерба окружающей среде и в соответствии с ней осуществить экологическую экспертизу проекта не за первые 8 лет реализации проекта, как это было выполнено первоначально, а за 25 лет эксплуатации. К работе предполагается привлечь иностранных экспертов. Было также решено рассмотреть предложение экологических общественных организаций законодательно резко увеличить плату за отходы, возникающие в процессе деятельности горнодобывающих предприятий.
В-четвёртых, ввиду, как мы считаем, нарушения правительством ряда действующих экологических законов и международных конвенций при принятии им решения о реализации проекта освоения Техутского медно-молибденового месторождения компанией АСР, мы готовимся подать иск на правительство в суд и доказать незаконность его решений №1278-н и №1279-н от 1 ноября 2007 года, разрешивших реализацию проекта освоения Техутского медно-молибденового месторождения. До последнего времени мы воздерживались от этого шага, надеясь решить вопрос приостановки реализации Техутского проекта во внесудебном порядке, доказав его экономическую несостоятельность в долгосрочном плане, с учетом катастрофических экологических последствий, связанных с его реализацией.
В-пятых, нет сомнения, что в течение ближайших нескольких лет, по мере фактического проявления отрицательных последствий от реализации проекта, протестные настроения в обществе будут нарастать. Кроме того, нам известно, что экологические НПО Грузии уже проявляют обеспокоенность в связи с возможным трансграничным влиянием реализации Техутского проекта на экологию их республики.
Наша республика очень мала по площади и плотно заселена для столь масштабного проекта, а выделенная под проект территория является зоной образования родников и притоков бассейна реки Дебед. Реализация проекта связана с превращением благодатнейшего края в ядовитую пустыню, загрязнением земли, воздушного и водного (в том числе подземного) бассейнов на большой территории вокруг рудника, где проживают десятки тысяч людей.
Мы надеемся на понимание с Вашей стороны мотивов наших действий. Мы ни в коей мере не желаем нанести ущерб Вашему банку, переживающему ныне не лучшие времена, и потому обращаемся к Вам с этим письмом.
Мы полагаем, что возглавляемому Вами банку нет нужды наносить урон своей репутации, способствуя реализации столь непопулярного проекта.
Мы предлагаем воздержаться от финансирования Техутского проекта до получения результатов независимой оценки международных экспертов, а также одобрения широкой общественности.


“ЭкоЛур” общественая организация
“Экоэра” общественая организация
“Антикоррупционный центр Транспаренси Интернешнл” общественая организация
“Центр любителей птиц” общественая организация
“Ассоциация “За устойчивое человеческое развитие” общественая организация
“Союз дам св. Сандухт” общественая организация
“Тапан” эко-клуб” общественая организация
“Клуб журналистов “Аспарез” общественая организация
“Кртутян аспарез” общественая организация
“Мы плюс” общественая организация
“Реформа и развитие” общественая организация
“Экологическая академия” общественая организация
“Союз Шогер” общественая организация
“Армянская экотуристическая ассоциация” общественая организация
“Армянские женщины за здоровье и окружающую среду” общественая организация
“Бург” молодежный природоохранный центр” общественая организация
“Экологическая выживаемость” общественая организация
“Устойчивая водная среда” общественая организация
“Национальное водное партнерство” общественая организация
“Армянский центр защиты прав человека имени А.Д.Сахарова” общественая организация
“Фирма Комплекс Сервис” ООО
“Ассоциация армянских сейсмологов” общественая организация
“Армянское общество охраны птиц” общественая организация
“Хельсинский комитет Армении” правозашитная общественная организация
Армянский экологический благотворительный фонд
“Имастасер айорди” общественая организация
“Против правового произвола” общественая организация
"Центр исследования и охраны окружающей среды" общественая организация
“Бнатачар” общественная инициатива
”Объединение армянских добровольцев” национальная политическая инициатива


По вопросам просим обращаться по телефону

+ 374 93 080485 или по эл.почте teghut2009@gmail.com.

...В беседе с «Хетк» руководитель парламентской фракции «Наследие» Армен Мартиросян отметил, что уже ходят слухи об изменениях в законе (речь идет о законе РА «Об озере Севан», в котором наложен запрет на перерабатывающую деятельность в Севанском бассейне). Он уверен, что если будут предложены эти изменения, то они обязательно утвердятся. «Если бы не было согласия властей, то никто бы и не начал этих предварительных работ», - сказал Армен Мартиросян. Он отметил, что договор с компанией («GeoProMining») был заключен еще во времена президентства Роберта Кочаряна и интересно, действительно ли Серж Саркисян продолжит эту «преступную» программу.

А депутат от РПА Давид Арутюнян сказал, что любая ошибка, связанная с Севаном, сознательная, или несознательная, может стать для Севана необратимой. «Я считаю, что подобная задача требует намного более профессионального обсуждения. Более того, я считаю, что в подобных обсуждениях обязательно должны участвовать те, кто имеет положительное мнение о проекте (имеется ввиду Соткский проект строительств азолотоизвлекательной фабрики в Севанском бассейне), и те, кто может представить контраргументы. Более того, я считаю, что подобные обсуждения должны охватить государственные ведомства, и сожалею, что сегодня вижу их отсутствие», - сказал Давид Арутюнян...»

суббота, 18 апреля 2009 г.

«Զուռնա-դհոլով ստեր». Թեղուտի անտառների խնդիրը նույնքան արդիական է, ահազանգում են բնապահպանները


«Վալլեքս» խմբի ընկերությունների այսօր տարածած հաղորդագրությունն այն մասին, որ «Թեղուտի հանքավայրի շահագործման ծրագրի իրականացման նպատակով անտառային ծածկույթի հատմամբ հասցվող վնասի հատուցման ծրագրի» համաձայն նախատեսվում է անտառապատման աշխատանքներ կատարել հատվող անտառային ծածկույթի կրկնակի չափով, չեն համապատասխանում իրականությանը։
Այս մասին Tert.am-ի հետ զրույցում հայտնեց «Կանաչների միության» նախագահ, քիմիկոս Հակոբ Սանասարյանը։ Նրա խոսքերով, դա «Վալլեքսի»՝ մարդկանց «աչքերին թոզ փչելու», ուշադրությունը շեղելու հերթական ձևն է։
Բնական անտառները անխնա հատող կազմակերպությունը չի կարող վստահելի լինել, համոզված է Սանասարյանը։ «Ալավերդու պղնձաձուլարանը միակն է աշխարհում, որ այդքան բարբարոսաբար է շահագործում ընդերքը», - ասաց նա և ավելացրեց, որ միայն գործարանի համար նոր ճանապարհների կառուցման նպատակով արդեն անտառահատվել է 24-25 հեկտար տարածք։
Ըստ մասնագետի` գործարանի աշխատանքի հետևանքով առաջացած թունավոր թափոնը, որը ծանր մետաղներ է պարունակում և գենետիկական լուրջ հիվանդությունների առաջացման պատճառ է, հազարավոր տարիների ընթացքում չի կորցնում իր վտանգավոր հատկությունները։ «Իսկ տեղի գետերի կիրճերը գործարանի կողմից օգտագործվում են որպես աղբանոց», - հավելեց քիմիկոսը։

«Ապակողմնորոշիչ խաբեություն» անվանեց «Վալլեքսի» գործունեությունը Tert.am-ի մյուս զրուցակիցը՝ հնագետ, պատմաբան, լոռեցի Վարշամ Ավետյանը, որը Հայաստանի հյուսիսում անտառահատման դեմ պայքարողների թվում է և այդ թեմայով բազմաթիվ հրապարակումների հեղինակ։ Նրա խոսքերով, վերոնշյալ հաղորդագրությունով «Վալլեքսը» հող է պատրաստում ապօրինի հատումները շարունակելու համար։
«Պարբերաբար ուսանողական խմբեր են բերում, զուռնա-դհոլով մի 300 հատ ծառ տնկում, այդ ամենը նկարահանում հեռուստատեսության համար, մյուս օրը կովերը մտնում, տրորում են, իսկ խոզերը` ուտում տնկիները։ Կամ՝ նոր տնկիներ են բերում, թողնում գետի ափին, հետո հեռանում են, իսկ դրանք չորանում են։ Այդ ամենը, որպես տեղի բնակիչ, ես տեսնում եմ սեփական աչքերով», - հայտնեց Ավետյանը։

http://tert.am/am/news/2009/04/18/teghutforests/

2006 թվականից սկսած՝ Լոռու մարզի Թեղուտի պղնձամոլիբդենային հանքավայրի շահագործման դեմ են ելել տասնյակ հասարակական-քաղաքական կազմակերպություններ...

2006 թվականից սկսած՝ Լոռու մարզի Թեղուտի պղնձամոլիբդենային հանքավայրի շահագործման դեմ են ելել տասնյակ հասարակական-քաղաքական կազմակերպություններ, բնապահպանական եւ էկոլոգիական հարցերով մտահոգ անհատներ, անվանի գիտնականներ, գրողներ, ԱԺ պատգամավորներ, նույնիսկ Հայաստանում արտասահմանյան երկրների գրասենյակների ներկայացուցիչներ, որոնք վճռականորեն պահանջում են անհապաղ դադարեցնել այդ հակաազգային, հակապետական ու հակաժողովրդական գործարքը: Բայց, միեւնույն է, որոշ անձինք, այդ թվում՝ նրանց հովանավորող եւ շահագրգիռ տանիք հանդիսացողները, այդ ճշմարտությունից վատ չեն զգում: Բերենք նոր փաստեր՝ եզրակացությունը թողնելով ընթերցողին:
Կառավարության կողմից Թեղուտի հանքերը շահագործման արտոնած "Արմենիան քափըր փրոգրամ" (ACP) ՓԲ ընկերության պատվերով, նույն ընկերության կողմից ֆինանսավորվող ՀՀ երկրաբանության ինստիտուտի կողմից կազմած կործանիչ աշխատանքային ծրագրի համաձայն՝ հանքերի լրիվ շահագործումից որպես շահութահարկ պետական բյուջե կմուծվի ընդամենը 200-250 միլիոն դոլար, այսինքն, 25-30 տարվա ընթացքում յուրաքանչյուր տարի՝ 6,5-7 միլիոն դոլար: Թե շահագործողներն ինչքան շահույթ կունենան՝ դա, ինչպես իրենք են ասում, բիզնես-գաղտնիք է: Սակայն, տնտեսագետների նվազագույն հաշվարկներով, ընկերության փայատերը կունենա միլիարդավոր դոլարների շահույթ:
Բացի այն, որ պետության հասանելիք գումարը չնչին է լինելու, կառաջանա էկոլոգիական անվերականգնելի աղետ, կենսաբազմազանության միջավայրի անդարձ ոչնչացում, անբարենպաստ պայմաններ կառաջանան ինչպես տարածաշրջանի, այնպես էլ հարակից տարածքների բնակչության համար: Շնողի եւ Թեղուտի համայնքները կզրկվեն խմելու եւ ոռոգման ջրից, այգիներից, վարելահողերից, անասուն պահելու հնարավորությունից, արոտավայրերից, անտառի բարիքներից եւ կկանգնեն ֆիզիկական ոչնչացման վտանգի կամ գաղթի ճամփա բռնելու հրամայականի առջեւ: Այս ամենի վերաբերյալ հնչեցրած ահազանգերից, ժողովրդական քննարկումներից, կազմակերպվող ակցիաներից հետո էլ կառավարությունը չի ուզում անսալ ժողովրդի ձայնին, չի ուզում հետեւություններ անել: Մանավանդ, որ վարչապետը կառավարությունում այդ հարցի քննարկման ժամանակ համոզվեց, որ հանքի շահագործման ծրագիրը կազմված է աղաղակող սխալներով եւ թերություններով, այն էլ՝ 25-30 տարվա փոխարեն 8 տարվա համար, որպեսզի պատճառելիք վնասները քիչ ցույց տրվեն: Հանձնարարվեց համապատասխան գերատեսչություններին ամբողջ ժամանակաշրջանի աշխատանքային ծրագիր կազմել, որտեղ հստակ արտահայտված լինեն ե՛ւ օգուտները, ե՛ւ վնասները: Այդ աշխատանքները պետք է կատարվեին եւ կառավարության քննարկմանը ներկայացվեին մինչեւ 2008 թվականի դեկտեմբերը, ինչը տեղի չունեցավ: Գուցե ճգնաժա՞մի հետ է կապված:
Աշխատանքային ծրագրում եղած սխալներից բերենք երկու օրինակ: Այսպես. հաշվարկված է, որ Շնող, Դուքանաձոր, Բովեր, Խառատանոց եւ Մանստեւ՝ Կռնկներ, գետերի ձկան ոչնչացումից առաջացած վնասը կկազմի 170 հազար դրամ: Թե ինչ սկզբունքով է հաշվարկված՝ չգիտենք: Երեք տարի առաջ՝ 2006թ. հոկտեմբերին, երեք հոգով մեկ ժամում Շնող գետից 500 մետր տարածքում ձեռքով բռնել են 7,5 կգ բեղլու՝ մուրծա ձուկ, որի մեկ կիլոգրամի շուկայական արժեքը 2000 դրամ է: Ձկան վերոնշյալ տեսակը հանդիպում է Շնողի գետաբերանից 14 կմ տարածությամբ՝ դեպի գետի ակունքը, որից հետո հիմնականում հանդիպում է կարմրախայտ ձկնատեսակը: Նվազագույն հաշվարկով, միայն սեզոնին մեկ կմ-ի վրա հաշվենք 7 կգ ձուկ՝ 7x14=96կգx2000, կկազմի 196 հազար դրամ: Ի դեպ, ձկան վնասը ոչ թե կիլոգրամով պետք է հաշվել, այլ՝ հատով: Իսկ Շնող գետում հարյուր հազարավոր ձկներ կան, որոնք այնտեղ են բարձրանում Դեբեդ գետից կամ գոյանում են տեղում՝ ձվադրումից: 1995 թվականի աշնանը Շնողից չորս ձկնագողեր Դուքանաձոր գետակի կես կմ տարածքից, որն ընկնելու է հանքի մակաշերտի կուտակման տեղը, ջրի մեջ քլոր լցնելով՝ բռնել էին 21 կգ կարմրախայտ, որոնց մեջ՝ 0,5-0,7 կգ քաշով ձկներ: Կարմրախայտի շուկայական արժեքը տեղում 5-8 հազար դրամ է: Հաշվենք միջինով՝ 6,5 հազար դրամով. 6500x21=136,5 հազար դրամ: Սա՝ միայն 500 մետր տարածքից, իսկ կարմրախայտի հիմնական բնակության գոտին Շնողի գետակներում առնվազն 5 կմ է: Դարձյալ նվազագույն հաշվարկով, ձկան արժեքը կկազմի 878,5 հազար դրամ: Հիշեցնեմ, որ 1928 թվականին Շնողի գյուղխորհուրդը որոշում է կայացրել. "Արգելել Շնող գետում ձուկ բռնելը, քանի որ այդ սեզոնին չի կարելի բռնել, որպեսզի ձուկը վերեւ բարձրանա": Մերօրյա "խելոքները" նախատեսում են հանգիստ ձեւով ոչնչացնել Շնող գետի ձուկը եւ, որպես վնասի հատուցում, ողորմաբար հատկացնել 170 հազար դրամ:
Նույն սկզբունքով են հաշվարկված մյուս բնագավառներին պատճառվող վնասները: Այսպես. Խառատանոցի ենթադրյալ պոչամբարի համար նախատեսվում է զբաղեցնել 214 հա անտառապատ գետի հուն, որի պատճառով առաջացած վնասը հաշվարկված է ընդամենը 155 հազար դոլար: Մինչդեռ տնտեսագետ Արթուր Իսկանդարյանի հաշվարկով՝ վնասը 455 անգամ պակաս է հաշված, այն կկազմի 70 միլիոն 525 հազար դոլար: Եթե նկատի ունենանք, որ Դուքանաձոր գետի հունում ամբարվող մակաշերտի եւ Կռնկների ձորի պոչամբարի տարածքները նույնքան մեծություններ ունեն, ինչ որ Խառատանոցինն է, վերը հիշատակված գումարը երեք անգամ կմեծանա, կկազմի 211 միլիոն 154 հազար 500 դոլար:
Չենք կարող չնշել նաեւ հանքագոտու անտառային բարիքների՝ վայրի տանձի, խնձորի, սալորի, սինձի, մամուխի, հաճարի, ուտելի կաղինի (տխիլ), հոնի, զկեռի, մոռի, մոշի, մորու ու ծառասնկի մասին, որոնք բնորոշ են այդ տարածքին, եւ որոնց ոչնչացումը հսկայական վնաս կպատճառի ոչ միայն շնողցիներին ու թեղուտցիներին, այլեւ Շիրակի դաշտի եւ Լոռվա բարձրադիր վայրերի հազարավոր բնակիչների:
Ծրագրում նախատեսված չէ բնական աղետների հետեւանքով պոչամբարների անկանխատեսելի ավերածությունների վտանգը: 1939թ. գարնանը Դուքանաձոր գետակն այնքան էր վարարել, որ հանքագոտու տարածքից Թեղուտ դպրոց գնացող երեխաները հասնում էին այնտեղ, որտեղ գետի վրա, նեղ կիրճում մի մեծ ծառ էր արմատախիլ եղել ու ընկել. դրանով որպես կամուրջ մի կերպ անցնում էին մյուս ափն ու Ձորիգյուղի քարե կամրջի վրայով ճանապարհը շարունակում մինչեւ Թեղուտ: Այդ նույն տեղն էին հասնում Փիջուտի եւ Թեղուտի ֆերմայի բաղերի երեխաները եւ, միանալով դուքանաձորցիներին, հասնում Թեղուտ: Ջրի վարարած ժամանակ նույնպես մեծահասակ մարդիկ այդ ճանապարհով էին գնում Թեղուտ, իսկ այնտեղից էլ՝ Չալերով Շնող: Նշված վայրերից սայլով կամ գրաստով Թեղուտ կամ Շնող չէին գնում: Ավելին, գրեթե ամեն տարի գետերն այնպիսի ավերածություններ էին անում, որ մի ափից մյուսը հնարավոր չէր անցնել: Դա դեռ բոլորը չէ, Դուքանաձորում՝ գետի հովտում, մի քանի հարյուր խորանարդ մետր վառելափայտ էր պահեստավորված, գետն այնքան վարար էր, որ քշեց-տարավ: Տարավ նաեւ Շնողի ու Թեղուտի միջեւ՝ չորանոցներից ոչ հեռու պահեստավորված 1500 խորանարդ մետրից ավելի փայտը (շարջինը): Բոլորովին վերջերս Շնող գետը հիմնահատակ ավերեց Թեղուտի ջրամերձ այգիներից զգալի տարածքներ, շնողցի Իշխանի այգին, Պառավի գյոլի տարածքը, Վալոդ Ղազարյանի այգին: Իսկ Թեղուտում, հենց երկրաբանների շենքի դիմաց, ջուրը քշեց երկաթբետոնե հսկա կամուրջը:
Զարմանալի է, միթե այս ամենը հաշվի չի առնում մեր "հարազատ" կառավարությունը եւ թույլատրում է սկսել հանքահանման աշխատանքներ: Երեւի ժողովրդի ասածի մեջ ճշմարտություն կա, որ ֆինանսավորողները մեր ազդեցիկ իշխանավորներն են՝ առաջին դեմքերը, որոնք ոչ մի բանի առաջ կանգ չեն առնում, քանի որ հանքի 81% փայատերերը հենց իրենք են:

hraparak.am

www.ecolur.org կայքում կարդացե՛ք «ԴԱՎԻԹ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ ՀԱՄԱՐ ՕՐԵՆՔԸ ՀԻՄՔ ՉԷ», «ԱՐԴՅՈ՞Ք ԿՓՈՓՈԽՎԻ ՍԵՎԱՆԻ ՄԱՍԻՆ ՕՐԵՆՔԸ», «S.O.S. ՍԵՎԱՆՆ ՈՒԺԵՂԱՑՆՈՒՄ Է ՊԱՅՔԱՐԸ ՍԵՎԱՆԻ ՓՐԿՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱՐ», «ՀՀ ԲՆԱՊԱՀՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀՐԱԺԱՐՎՈՒՄ Է ՆԵՐԿԱՅԱՑՆԵԼ ԻՐ ԴԻՐՔՈՐՈՇՈՒՄԸ «ՍԵՎԱՆԻ ՄԱՍԻՆ» ՕՐԵՆՔՈՒՄ ՀՆԱՐԱՎՈՐ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ» նյութերը, ինչպես նաեւ էկոլոգիական այլ թեժ նորություններ: Հարգանքներով՝ «ԷկոԼուր» տեղեկատվական ՀԿ Mob.: (+37491) 92 12 64 E-mail: info@ecolur.org URL: www.ecolur.org

ԷԿՈԼՈՒՐ՝ ՏԵՂԵԿԱՏՎԱԿԱՆ ՆՈՐ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ԷԿՈԼՈԳԻԱՅՈՒՄ

Дорогие коллеги, читайте материалы «ДЛЯ ДАВИДА АРУТЮНЯНА ЗАКОН – НЕ ОСНОВАНИЕ», «ДЕЙСТВИТЕЛЬНО ЛИ ИЗМЕНИТСЯ ЗАКОН О СЕВАНЕ», «S.O.S. СЕВАН УЖЕСТОЧАЕТ БОРЬБУ ПО СПАСЕНИЮ СЕВАНА», «МИНИСТЕРСТВО ОХРАНЫ ПРИРОДЫ РА ОТКАЗЫВАЕТСЯ ПРЕДОСТАВИТЬ ВОЗМОЖНОСТИ ВНЕСЕНИЯ ИЗМЕНЕНИЙ В ЗАКОН «О СЕВАН»» и другие горячие экологические новости на сайте www.ecolur.org.

С наилучшими пожеланиями Информационная НПО «ЭкоЛур» Mob.: (+37491) 92 12 64 E-mail: info@ecolur.org URL: www.ecolur.org ЭКОЛУР – НОВАЯ ИНФОРМАЦИОННАЯ ПОЛИТИКА В ЭКОЛОГИИ

Dear colleagues, please, read the materials titled “LAW IS NO MATTER FOR DAVID HARUTYUNYAN”, “WILL RA LAW ON LAKE SEVAN BE VITUALLY AMENDED?”, ““S.O.S. SEVAN” STEPS UP PRESSURE TO SAVE LAKE SEVAN”, “MINISTRY OF NATURE PROTECTION RA REFUSES TO EXPRESS ITS ATTITUDE TOWARDS PROBABILITY OF MAKING AMENDMENTS IN RA LAW ON LAKE SEVAN”, and other ecological hot news in www.ecolur.org. Best regards, “EcoLur” Informational NGO Mob.: (+37491) 92 12 64 E-mail: info@ecolur.org URL: www.ecolur.org ECOLUR – NEW INFORMATIONAL POLICY IN ECOLOGY

четверг, 16 апреля 2009 г.

SOS SEVAN LAKE TRIATHLON


Armenians, Americans, and other expatriates are coming together to participate in a triathlon (swim, bike, run) in and around Lake Sevan (Armenia) on July 26, 2009 to raise money for the Injured Marine Semper Fi Fund and the Diramayr Summer Youth Camp for underprivileged kids. Some will complete the entire event on their own, some will participate in teams, and many others will volunteer. Together we raised over $10,000 last year during the first ever Lake Sevan Triathlon – this year we plan to raise even more!

Donate and participate in such a wonderful event http://www.facebook.com/group.php?gid=21659416108&ref=mf

www.ecolur.org կայքում կարդացե՛ք «ՀՀ ԲՆԱՊԱՀՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐԻ ՀԵՌՈՒՍՏԱԵԼՈՒՅԹԸ ՍՈԹՔԻ ՆԱԽԱԳԾԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ», «ՀԱՍԱՐԱԿԱԿԱՆ ԼՍՈՒՄՆԵՐ՝ S.O.S. ՍԵՎԱՆ ԸՆԴԴԵՄ ՍՈՏՔԻ ՆԱԽԱԳԾԻ» նյութերը, ինչպես նաեւ էկոլոգիական այլ թեժ նորություններ:
Հարգանքներով՝ «ԷկոԼուր» տեղեկատվական ՀԿ Mob.: (+37491) 92 12 64 E-mail: info@ecolur.org URL: www.ecolur.org
ԷԿՈԼՈՒՐ՝ ՏԵՂԵԿԱՏՎԱԿԱՆ ՆՈՐ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ԷԿՈԼՈԳԻԱՅՈՒՄ

Дорогие коллеги, читайте материалы «ТЕЛЕВЫСТУПЛЕНИЕ МИНИСТРА ОХРАНЫ ПРИРОДЫ РА ПО СОТКСКОМУ ПРОЕКТУ», «ОБЩЕСТВЕННЫЕ СЛУШАНИЯ: S.O.S. СЕВАН ПРОТИВ СОТКСКОГО ПРОЕКТА» и другие горячие экологические новости на сайте www.ecolur.org. С наилучшими пожеланиями Информационная НПО «ЭкоЛур» Mob.: (+37491) 92 12 64 E-mail: info@ecolur.org
URL: www.ecolur.org ЭКОЛУР – НОВАЯ ИНФОРМАЦИОННАЯ ПОЛИТИКА В ЭКОЛОГИИ

Dear colleagues, please, read the materials titled “NATURE PROTECTION MINISTER’S TV INTERVIEW ON SOTQ PROJECT”, “PUBLIC HEARINGS: S.O.S. SEVAN AGAINST SOTQ PROJECT”, and other ecological hot news in www.ecolur.org. Best regards “EcoLur” Informational NGO Mob.: (+37491) 92 12 64 E-mail: info@ecolur.org URL: www.ecolur.org ECOLUR – NEW INFORMATIONAL POLICY IN ECOLOGY

Կայուն զարգանում ենք բարձր գնահատականով


[ 2009/04/15 13:23 ] բնապահպանություն, կարևոր, հասարակություն Շուշան Ստեփանյան



«Հանուն կայուն մարդկային զարգացման ասոցիացիայի» փորձագետները զեկույց են պատրաստել, որը գնահատում է «Եվրոպական հարեւանության քաղաքականության» շրջանակներում «ԵՄ-Հայաստան» Գործողությունների ծրագրի բնապահպանության եւ կայուն զարգացման ոլորտում Հայաստանի Հանրապետության կողմից ստանձնած պարտավորությունների իրականացումը: Ինչպես նշեց ասոցիացիայի նախագահ Կարինե Դանիելյանը, գնահատականները, ի զարմանս իրենց, միջինից բարձր են:
Երեկ փորձագետներն այդ զեկույցը ներկայացրեցին տարբեր հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչների, որպեսզի այն վերջնական տեսքի բերվի, չնայած նախնական տարբերակն արդեն ներկայացվել է Բրյուսելում կայացած նիստի ժամանակ:
Եվրոպական Միության հետ համագործակցության ուժեղացմանը վերաբերող գլխի հարցերն ընդհանուր առմամբ գնահատվել են 66.6 տոկոս, ԵՄ պարտավորությունների մակարդակի գնահատականը 40 տոկոս է,շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտում պլանների եւ ծրագրերի մշակում` 80 տոկոս, օժանդակումը բնապահպանական օրենսդրության ընդունմանը` 69.2 տոկոս, վարչական կառույցների եւ գործընթացների ուժեղացում` 66.7 տոկոս, կառույցների եւ ընթացակարգերի ուժեղացում` շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատում անցկացնելու համար` 66.7 տոկոս, Կիոտոյի արձանագրության եւ Կլիմայի փոփոխման ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի դրույթների իրականացում` 86.7 տոկոս, Էներգետիկ եւ տրանսպորտային քաղաքականության կայունության բարելավում՝ 70.83 տոկոս:
Օ տոկոս միավոր է արձանագրվել Շրջակա միջավայրի վիճակի մասին կանոնավոր հաշվետվությունների պատրաստում հարցաշարը, քանի որ ինչպես փաստեց Կարինե Դանիելյանը Հայաստանը Շրջակա միջավայրի իրավիճակի վերաբերյալ ազգային զեկույցներ պատրաստել եւ հրատարակել է միայն 1993 թ. եւ 2003 թ.:
Մասնակից բնապահպանները ներկայացրեցին իրենց մտահոգությունները նման բարձր գնահատականների առումով, ինչին ի պատասխան Կարինե Դանիելյանը նշեց, որ հարցերը ինստիտուցիոնալ էին, օրինակ` ունի՞, արդյոք, Արտաքին գործերի նախարարությունը առանձին բաժին ԵՄ հետ համագործակցության ինտեգրման գծով կամ ընդունվե՞լ է արդյոք ռազմավարական մեխանիզմ գործողությունների պլանի իրականացման համար: Եթե տվյալ հարցերի պատասխանները այո են, ուրեմն Հայաստանը բարձր միավորներ է վաստակում:
«Հարցեր չկան, որոնք միտված են պարզել, թե ինչպես են աշխատում տվյալ մեխանիզմները կամ ստեղծված բաժինը, քանի որ օրինակ՝ գերմանացու համար անհասկանալի է, թե ինչպես կարող է օրենք ընդունվել, որոշում կայացվել եւ չկատարվել, իրենց համար օրենքը գործողության վերջնակետն է, իսկ մեզ մոտ օրենքը դեռ գործողությունների սկիզբն է: Մենք Բրյուսելում առաջարկեցինք ավելացնել հարցեր, որոնք կպարզաբանեն, թե ինչպես են գործում օրենքներն ու մեխանիզմները բնապահպանության ոլորտում: Երբ պատասխանենք այդ հարցերին, մեր միավորները կտրուկ կնվազեն»,-ասաց Կարինե Դանիելյանը:
«Ազդեցության գնահատական չենք կարող տալ, ստացվում է շատ լավ պատկեր, որն իրականության հետ չի համապատասխանում: Այսպիսի գնահատական տալը սխալ է: Եթե գնահատականները նման ձեւով գնան, մենք հետագայում չենք կարողանալու խնդիրներ ներկայացնել նույն ԵՄ-ում»,-ասաց «Շողեր միություն» հասարակական կազմակերպության նախագահ Հասմիկ Ադլանյանը:
Հարցաշարի շրջանակներում նաեւ առաջարկվում էր ներկայացնել երկրում տիրող քաղաքական իրավիճակը: Բնապահպանները հրաժարվեցին նման փաստաթուղթ ներկայացնել, պարզաբանելով, որ իրենք քաղաքականության հետ գործ չունեն:
Այնուհետեւ բնապահպանների հետ հանդիպեցին Հանրային խորհրդի համակարգող Վազգեն Մանուկյանը եւ խորհրդի անդամ Կարեն Բեքարյանը: Նրանք եկել էին ներկայացնելու Հանրային խորհրդի հանձնաժողովներում ներկայացուցիչներ առաջադրելու կարգը եւ հորդորեցին ավելի ակտիվ լինել, քանի որ մինչ օրս որեւէ բնապահպան հայտ չի ներկայացրել Գյուղատնտեսական եւ բնապահպանական հարցերի հանձնաժողովում ընդգրկվելու համար: Վազգեն Մանուկյանը բնապահպաներին բացատրեց նրանց դերն ու նշանակությունը, նաեւ` թե ինչպես պետք է պայքարել ապօրինությունների դեմ

Hetq.am

среда, 15 апреля 2009 г.

Lori region

As a follow up to yesterday's post, here are a couple of pictures from our "tourist attraction" Lori region. Akhtala tailing dumps

I am sure that everyone will appreciate the view of the tailing dump nearby the Akhtala monastery



The tailing dump goes straight into Debed.Beautiful Debed has a weird color.... the color of poisonPictures on how one of the most beautiful forests is being destroyed in favor of copper mining.
This one requires no comments at all.
Indeed Lori region is beautiful and we need to preserve this beauty. Only when this is done any talks about developing tourism in Armenia may be legitimate. This requires that certain individuals take their hands off it and let the nature remain, government officials to carry out their responsibilities with due diligence and care. The public on its turn should actively follow and express its opinion on environmental issues. After all, the environment concerns us all!!p.s. The article in Hetq mentions that the owner of the "Metal Prince" company is most likely to be responsible for development of the tourism project. Interestingly enough, "Metal Prince" is the owner of the Akhtala factory operations of which result in the Akhala tailing dumps. Maybe "Metal Prince" should first consider remedying the environmental damage it causes to Lori region by operating the Akhtala factory and only then think of promoting tourism.
Photos by Karen Apoyan, Marine Tavaratsyan and Ara Tamanyan

вторник, 14 апреля 2009 г.

Հաշվի առնելով Հայաստանի առաջնահերթությունները, որոնք կապված են ներքին եւ արտաքին քաղաքական վիճակի անվտանգության եւ կայունացման, սոցիալ-տնտեսական զարգացման հարցերում լարվածության նվազեցման հետ, կոչ ենք անում քաղաքացիական եւ քաղաքական ողջ հասարակությանը կանգնեցնել «GEOPROMINING» ընկերության` Սեւանի ավազանում ոսկու վերամշակման ձեռնարկության կառուցման հետ կապված գործունեությունը եւ աջակցել S.O.S. Սեւան հասարակական կամպանիային, որն ուղղված է փրկելու Կովկասի՝ 33 միլիարդ խմ ծավալով քաղցրահամ ջրի ամենախոշոր պաշարը:
Համեմատելու համար նշենք, որ Հայաստանում քաղցրահամ ջրի ողջ պաշարը՝ ներառյալ բնական եւ արհեստական ռեզերվուարները, կազմում է 35 միլիարդ խմ: Աշխարհում սպառվում են քաղցրահամ ջրի պաշարները: Ներկայումս այնպիսի երկրներ, ինչպիսիք են Սիրիան կամ Արաբական Էմիրությունները, գնում են ջուրը նավթի դիմաց:
2001թ. ընդունվեց «Սեւանա լճի մասին» ՀՀ օրենքը: Օրենքի 10-րդ հոդվածում արգելք է դրված հանքարդյունաբերական գործունեության վրա, ինչպես եւ ցանկացած գործունեության վրա, որը սպառնում է Սեւանի էկոհամակարգի պահպանմանը:
Չնայած դրան՝ 2008թ. «GEOPROMINING» ընկերությունը նախաձեռնեց Սեւանա լճի ջրահավաք ավազանի գոտում՝ Սոտքի ոսկու հանքավայրի տարածքում, ոսկու արդյունահանման ֆաբրիկայի, ցիանիդների եւ այլ թունաքիմիկատների ամբարի եւ պոչամբարի կառուցման նախագծի վերաբերյալ գործընթաց:
Սոտքի նախագծի պատրաստման եւ մշակման ողջ գործընթացն անօրինական է, քանի որ նախագիծը հակասում է ազգային եւ միջազգային օրենսդրությանը, սպառնում է երկրի անվտանգությանը, մինչդեռ այդ գործընթացի մեջ ներգրավված են պետական հաստատություններ:
Տվյալ նախագծի վերաբերյալ հետազոտությունները եւ նախագծային որոշումները գտնվում են մշակման տարբեր փուլերում: Ընկերությունը հրաժարվում է տրամադրել այդ փաստաթղթերը՝ պատճառաբանելով, որ դրանք «GEOPROMINING»-ի սեփականությունն են: Սակայն արդեն պարզ է, որ այդ փաստաթղթերի պարունակությունը, որն ընդհանրացված է «Սոտքի հանքավայրի տարածքում ոսկու արդյունահանող ֆաբրիկայի տեղադրման հայեցակարգային որոշում` հաշվի առնելով բնապահպանական ռիսկերը» վերտառությամբ փաստաթղթում, նախագծի իրականացման ծրագիրն է, որն անուղղելի վտանգ է ներկայացնում երկրի գլխավոր ռազմավարական առաջնահերթության՝ Սեւանա լճի համար:
Փաստաթուղթը քննարկվել է սույն թվականի մարտի 2-ին՝ ՀՀ փոխվարչապետ Արմեն Գեւորգյանի գլխավորությամբ տեղի ունեցած հանդիպման ժամանակ, որին մասնակցել են ՀՀ բնապահպանության եւ այլ շահագրգիռ նախարարությունների բարձրաստիճան պաշտոնյաներ, ՀՀ ԳԱԱ Էկոլոգանոոսֆերային կենտրոնի, ՀՀ ԳԱԱ Երկրաբանության ինստիտուտի, ՀՀ ԳԱԱ Կենդանաբանության, հիդրոէկոլոգիայի եւ ձկնաբանության կենտրոնի եւ «GEOPROMINING» ընկերության ղեկավարներ:
Սոտքի նախագծից կանխատեսվող ռիսկերից մեկը՝ հանքանյութի վերամշակման առաջին փուլից հետո դատարկ ապարների կուտակումն է: Դրանց ծավալները կարող են հասնել հարյուրավոր միլիոն տոննաների: Վտանգն այն է, որ ապարները միայն պայմանականորեն են դատարկ, քանի որ նույնպես պարունակում են տոքսիկ տարրեր, ծանր մետաղներ՝ անտիմոն, մկնդեղ, պիրիտ: Միանալով մթնոլորտային տեղումների հետ՝ պիրիտներն առաջացնում են ծծմբաթթու, որը քայքայում է շրջակա ապարները եւ առաջացնում է շղթայական ռեակցիա, որի արդյունքում թունավոր տարրերը եւ միացությունները գրավում են նորանոր տարածքներ: Փխրուն գրունտերը, որոնք բնորոշ են հանքավայրի տարածքին, չեն կարող այդ ապարները պահել հավաք վիճակում, եւ տոքսիկ տարրերը մթնոլորտային տեղումների հետ կներթափանցեն ստորգետնյա եւ գրունտային ջրերի մեջ, ապա դրանց միջոցով՝ Սեւան:
Ցիանային միացություններով, ծանր եւ տոքսիկ տարրերով պոչամբարը մշտական ռումբ է Սեւանի համար, որը կարող է զրոյի հավասարեցնել բոլոր այն տնտեսական եւ այլ շահերը, որոնց մասին խոսում է ընկերությունը:
Սկզբում տնտեսության մասին: Պոչամբարի աշխատանքային եւ ավտանգ վիճակն ապահովելու համար ընկերությունը նախատեսում էր տարեկան ծախսել 1,4 դոլլար 1 խորանարդ մետր պարունակության համար: Պարզ հաշվարկը ցույց է տալիս, որ 28 միլիոն խորանարդ մետր ծավալով պոչամբար պահելու համար, որը Սոտքի հանքավայրի շահագործման ավարտից հետո լցված կլինի, տարեկան մոտ 40 միլիոն դոլլար կպահանջվի:
Ենթադրվում է, որ հանքի շահագործման ողջ ժամկետի՝ 10 տարվա ընթացքում բյուջե մուտք կգործի 105 միլիոն դոլլար: Սակայն պետք է նշել, որ ընկերության հեռանալուց հետո այդ գումարը կբավականացնի մոտ 2,5 տարի, որից հետո պետությունը պարտավոր կլինի պոչամբարը պահելու ծախսերը վերցնել իր վրա՝ փոխանցելով դրանք սերունդից սերունդ:
Բայց անգամ այս դեպքում պոչամբարի անվտանգությունը երաշխավորված չէ: Բանն այն է, որ Սոտքի հանքը, ինչպես եւ ողջ Հայաստանը, գտնվում է սեյսմիկ ակտիվ գոտում, որտեղ երկրաշարժերը հասնում են 9-10 բալ ուժգնության: Բոլոր հավաստիացումները, թե գտնվել է տարածք ճեղքվածքի գոտուց դուրս, անհիմն են, քանի որ ոչ մի սեյսմոլոգիա չի կարող երաշխավորություն տալ այն բանի համար, թե չի առաջանա նոր ճեղքվածք: Սակայն գոյություն ունի նաեւ այլ վտանգ: Սոտքի հանքավայրի տարածքում եւ նրա շուրջ մշտապես արձանագրվում են 2-3 բալանոց ցնցումներ: Դրանք կործանարար են ցանկացած ծածկի համար, որի միջոցով ընկերությունը մտադիր է պաշտպանել պոչամբարի հատակը: Այսպես կոչված պաշտպանության ազդեցության ժամկետը մի քանի տարի է:
Ամբարտակի տեսքով պաշտպանության մասին: Ենթադրվում է, որ որպես պաշտպանություն կարող են կառուցվել ամբարտակներ դատարկ ապարներից: Դա նշանակում է, որ ապարները պարզապես կտեղափոխվեն մի վայրից մեկ այլ վայր, եւ նրանց ներկայությունից բխող վտանգը կմնա:
Չափազանց մեծ վտանգով է սպառնում հազարավոր կիլոգրամների հասնող ցիանային աղերի տեղափոխումը «Սեւան» ազգային պարկի միջով, ինչպես նաեւ ճանապարհի այն հատվածներով, որոնք անմիջականորեն հարում են լճին: Ոչ ոք չի կարող ապահովագրված լինել ճանապարհային վթարներից եւ արտակարգ իրավիճակներից, որոնց դեպքում ողջ ցիանային նատրիումը (կալիումը) կլցվի Սեւանի մեջ:
Անկանխատեսելի վտանգների հետ մեկտեղ, Կովկասի ողջ տարածքում՝ մեր բոլոր հարեւանները ներառյալ, առկա է նաեւ բարդ, անկայուն եւ պայթունավտանգ իրավիճակ: Եթե Քելբաջարի սահմանին կից հայտնվի մի օբյեկտ, որը կարող է ծառայել որպես քաղաքական սպեկուլիացիայի, սպառնալիքների, ռազմական գործողությունների, հրաձգության, ահաբեկչության առարակա, ապա իրավիճակը տարածաշրջանում բազմակի անգամ կսրվի: Մենք արդեն ունենք նման օբյեկտ, ինչպիսին հայկական ատոմակայանն է: Սակայն հայկական ատոմակայանը պետության, միջազգային հեղինակավոր կազմակերպությունների՝ ինչպես օրինակ ՄԱԳԱՏԷ-ի կողմից իրականացվող մոնիտորինգի եւ հսկողության առարկա է: Սոտքի նախագծի դեպքում մենք կստանանք մի օբյեկտ, որի ոչնչացումը մեկ հարվածով շարքից կհանի Հայաստանի ողջ սոցիալ-տնտեսական կյանքը:
Երկրի ռազմավարական եւ տնտեսական շահերին սպառնում է նաեւ Արարատի ոսկու արդյունահանման գործարանի կանխատեսվող փակումը, Արարատում աշխատատեղերի կրճատումը, Սոտք-Արարատ հատվածի՝ ռազմավարության առումով կարեւոր երկաթգիծը կաթվածահար անելը, ինչպես նաեւ հանքանյութի արդյունահանման նկատմամբ հսկողության կորուստը: Ներկայումս պետական հսկողությունը լրացվում է հասարակական հսկողությամբ, քանի որ վագոններով տեղափոխվող հանքանյութի ծավալների թաքցնելը գործնականում անհնար է: Սոտքի նախագծի դեպքում հսկողությունը կարող են իրականացնել միայն առանձին մարմիներ, որոնք հատուկ մուտք կունենան դեպի ընկերության տարածք:
Հիմնական ջրային ռեսուրսի՝ Սեւանա լճի աղտոտումն իր հետ կբերի նաեւ այլ ծանր հետեւանքներ, ինչպիսիք են՝ թունավորված խմելու ջուր, թունավորված ոռոգման համակարգ, շարքից դուրս եկած գյուղատնտեսական տարածքներ, ռեկերեացիոն, ձկնորսության գոտիների ոչնչացում: Առաջին հարվածը կընդունեն Գեղարքունիքի մարզը եւ Արարատյան դաշտավայրը, ինչը կարող է դառնալ արտագաղթի ամենածանր եւ անդառնալի տեսակներից մեկի՝ էկոլոգիական արտագաղթի սկիզբը:
Մենք ուշադրություն ենք դարձնում այն բանի վրա, որ այս բոլոր ռիսկերը կապված են մասնավոր ընկերության հետ, որի գործունեությունը բացարձակ թափանցիկ չէ, իսկ ողջ քննարկումները բարձր մակարդակով կազմակերպվում են ոչ թե ընկերության, այլ պետական բարձրաստիճան պաշտոնաների կողմից:
Մենք անհրաժեշտ ենք համարում, որպեսզի հասարակությանը թույլատրվի ծանոթանալ նախագծի վերաբերյալ բոլոր փաստաթղթերին, եւ անհրաժեշտ ենք համարում «GEOPROMINING» ընկերության գործունեության ստուգումը՝ մեր երկրի օրենսդրության եւ անվտանգության հետ համապատասխանելու առումով:
Սեւանը ազգային սեփականություն է, Սեւանի շահերը՝ ողջ հայության եւ երկրի բոլոր քաղաքացիների շահերն են, որոնց հետ անհամեմատելի են մասնավոր ընկերության շահերը:
Էկոլոգիական հասարակական կազմակերպությունների դաշինքի
S.O.S. Սեւան նախաձեռնող խումբ
«ԷկոԼուր» տեղեկատվական ՀԿ
Բջջ.՝ (+37491) 92 12 64
URL: www.ecolur.org
Էլ-հասցե՝ info@ecolur.org
10.04.2009թ.